ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Sulpitia Lodovica Cesis (1577-1619?)
«Η συλλογή Motetti Spirituali της συνθέτριας Cesis είναι ένα σημαντικό μουσικό έργο με περιεχόμενο υψηλής ποιότητας»
Candace Smith
Ιταλίδα συνθέτιδα, λαουτίστρια και ποιήτρια
Η Sulpitia Lodovica Cesis γεννήθηκε το 1577 στη Μόντενα της Ιταλίας. Ο πατέρας της ήταν ο κόμης Annibale Cesis. Στην εφηβεία της εντάχθηκε στο μοναστήρι του Saint Geminiano στη γενέτειρά της, που αναφέρεται ως Saint Agostino, το οποίο είχε ένα μουσικό πρόγραμμα υψηλών προδιαγραφών. Στην Ιταλία του 16ου και 17ου αιώνα τα μοναστήρια θεωρούνταν τόποι μουσικής δραστηριότητας και, όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενα άρθρα της στήλης μας, πολλές μοναχές, δράττοντας των ευκαιριών, δημοσίευαν μουσικές συλλογές. Το συγκεκριμένο μοναστήριήταν γνωστό για την υψηλού επιπέδου μουσική του ποιότητα, καθώς πολλές από τις μοναχές του έπαιζαν εξαιρετικά μουσικά όργανα και τραγουδούσαν υπέροχα.
Πίσω λοιπόν, από τους τοίχους του μοναστηριού, η μοναχή Sulpitia Cesis αφιέρωσε το μουσικό της ταλέντο στο να δοξολογεί το Θεόμέσω της μουσικής. Κατά τη διάρκεια της κλειστής ζωής της, εκτός από την προσευχή και τη συνεργασία στις μοναστικές δραστηριότητες, αφιέρωσε πολύ χρόνο παίζοντας άριστα λαούτο και συνθέτοντας μουσικά έργα. Όπως και άλλες γυναίκες συνθέτριες – μοναχές, η Cesis, που είχε ηγετικό μουσικό ρόλο στη μονή, βρήκε τρόπους να παρακάμψει τις αυστηρές θρησκευτικές εντολές και συμπεριέλαβε τη χρήση κορνέτας και τρομπονιού στις μουσικές της παραστάσειςστο μοναστήρι του San Giminiano.
Το μόνο γνωστό της έργο είναι τα «Motetti Spirituali». Αποτελείται από 23 μοτέτα για 2–12 φωνές. Αν και τα περισσότερα από τα μοτέτα είναι γραμμένα στα λατινικά, τέσσερα είναι γραμμένα στα ιταλικά. Σε αντίθεση με τους συγχρόνους της συνθέτες, το έργο της περιέχει ενδείξεις για όργανα όπως κορνέτες, τρομπόνια και έγχορδα. Τα μοτέτα της είναι εκφραστικά και διαθέτουν μια ποικιλία από υφές και επιρροές όπως το βενετσιάνικο πολυχορικό στυλ. Τα 12φωνά της έργα είναι επίσης ιδιαίτερα διαφορετικά από τα 2-3 φωνητικά έργα που ήταν δημοφιλή τον 17ο αιώνα. Η Cesis αφιέρωσε τη συλλογή της σε μια άλλη μοναχή με το ίδιο όνομα, την Anna Maria Cesis, η οποία ζούσε στο μοναστήρι της Santa Lucia στη Ρώμη. Τόσο τα μοναστήρια της Sulpitia Cesis όσο και της Anna Maria Cesis ήταν γνωστά για τη μουσική τουςδραστηριότητα.
H Sulpitia πρέπει να πέθανε λίγο μετά την έκδοση των «Motetti Spirituali», το 1619, αλλά η ακριβής ημερομηνία του θανάτου του είναι άγνωστη, καθώς μετά από το έτος αυτό δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο για τη ζωή της. Το πρωτότυπο έργο της αδελφής Sulpitia Cesis φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη Estense της Μόντενα.
«…με τη μεγαλοπρέπεια και την αρχοντιά του ονόματός σου, αυτά τα λίγα μουσικά έργα μπορούν να υπερασπιστούν την κακία των επικριτών τους και επίσης να εκτελούνται περιστασιακά σε μοναστήρια γυναικών
προς τιμή του Κυρίου μας»
Αφιέρωση της Sulpitia Cesis
στην Anna Maria Cesis
