ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Filipina Brzezinska-Szymanowska (1800–1886)
Πολωνή συνθέτρια και πιανίστα.
Γεννήθηκε το 1800 στη Βαρσοβία σε οικογένεια μουσικών κι από νωρίς έδειξε την κλίση της στη μουσική τέχνη. Για τη ζωή της δεν είναι γνωστά αρκετά στοιχεία.
Σπούδασε πιάνο στην Αγία Πετρούπολη με τον Charles Mayer και άρχισε να εμφανίζεται στο κοινό, ως σολίστ. Με την πάροδο του καιρού κέρδισε την αναγνώριση ως πιανίστα για την ιδιαίτερη δεξιοτεχνία και εκφραστικότητά της και ως συνθέτρια πολυάριθμων κομματιών για πιάνο σε στιλ brillante, όπως φαντασίες, νυκτερινά, βαλς. Συνέθεσε επίσης έργα για εκκλησιαστικό όργανο, για ορχήστρα και τραγούδια, κυρίως θρησκευτικού χαρακτήρα. Το συγκινητικό τραγούδι με τίτλο «Μην μας εγκαταλείψεις» τραγουδιόταν στις εκκλησίες κατά τη διάρκεια της Ιανουαριανής Εξέγερσης(Ιανουάριος 1863-Απρίλιος 1864) ως ένα είδος εθνικού ύμνου. Ορισμένες από τις συνθέσεις της εκδόθηκαν, κυρίως με δικά της έξοδα ή απόγνωστούς εκδότες της Βαρσοβίας όπως, Bułatowski, Dzvonkovsky και Kaufman.
Την εποχή εκείνη υπήρχε αυξανόμενη ανάγκηγια θρησκευτικά τραγούδια στην πολωνική γλώσσα. Δημιουργήθηκαν συλλογές τραγουδιών, που αποδίδονταν από ομάδες φίλων ή συγγενών σε σπίτια, αλλά και κατά τη διάρκεια θρησκευτικών συναντήσεων. Στην Πολωνία, οι ευλαβικές τελετές του Μαΐου καθιερώθηκαν στα μέσα του 19ου αιώνα. Κατά την περίοδο της διχοτόμησης είχαν επίσης και μια πατριωτική χροιά. Στις εκκλησίες, ειδικά στο πρωσικό διαμέρισμα, οι αρχές απαγόρευσαν τη χρήση της πολωνικής γλώσσας. Επιπλέον, υπήρχε απαγόρευση των συγκεντρώσεων. Παρόλα αυτά, οι προσευχές και οι ψαλμοί συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια. Ένας από τους παρευρισκόμενους στη λειτουργία φρουρούσε κοντά στο δρόμο και, σε περίπτωση που πλησίαζαν χωροφύλακες, προειδοποιούσε τους συμμετέχοντες να κρυφτούν στις συστάδες δέντρων που περιέβαλαν τον τόπο λατρείας. Το έθιμο της τέλεσης των Μαγιάτικων προσευχών σε ιερά δίπλα στο δρόμο και σε αγάλματα της Παναγίας έχει γίνει ευρέως διαδεδομένο. Τα θρησκευτικά τραγούδια δημιουργήθηκαν πάνω σε κείμενα σπουδαίων ποιητών όπως, Mikołaj Sęp Szarzyński, Franciszek Karpiński, Adam Mickiewicz και του Ιησουίτη ιερέα – Fr.Karol Antoniewicz.
Στην πολωνική έντεχνη μουσική του 19ου αιώνα, τρεις ταλαντούχες γυναίκες έκαναν αισθητή την παρουσία τους, ως πιανίστριες και συνθέτριες. Αυτές ήταν: η Marii Szymanowskiej, η Tekla Badarzewska, της οποίας το πιανιστικό κομμάτι «Η Προσευχή της Παρθένου» κέρδισε διεθνή φήμη, και η Filipina Brzezinska, η οποία απεβίωσε στη Βαρσοβία το 1886.
Πηγές:
Ιρένα Πονιατόφσκα
http://idn.org.pl/towmuz/biblioteka/htmlutf/filipina_brzezinska.html
https://donne-uk.org/author/brzezinska-szymanowska-filipina-2/
