ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Clara Harriett Scott (1841 – 1897)
Αμερικανίδα συνθέτρια, υμνογράφος και εκδότρια.
Η Clara Harriett Scott γεννήθηκε το 1841 στο χωρίο Elk Grove του Illinois. Ο πατέρας της ήταν καταξιωμένος δάσκαλος μουσικής, ενώ η μητέρα της διέθετε μουσικές δεξιότητες. Η ενασχόληση των γονιών της με τη μουσική την ώθησαν σε μια πρώιμη εμβάθυνση στην τέχνη. Ο πατέρας της, συγκεκριμένα, που ήταν και ο πρώτος της δάσκαλος, την κατηύθυνε προς την ερμηνεία, διδάσκοντά της πιάνο, φωνητική, αλλά και σύνθεση. Ο πατέρας της μητέρας της ήταν κληρικός και της εντρύφησε τη θρησκευτική πίστη, μια κατάσταση που στην πορεία επηρέασε έντονα το έργο της. Έζησε μια ξένοιαστη παιδική ηλικία εξερευνώντας με τον αδερφό της την ύπαιθρο και τις ομορφιές της, που της τροφοδότησαν τη δημιουργική της ευαισθησία.
Στα πρώτα χρόνια της εφηβείας της, η οικογένειά της μετακόμισε στο Σικάγο, όπου παρακολούθησε μαθήματα στο Μουσικό Ινστιτούτο, το οποίο διηύθυναν οι εξέχοντες μουσικοί Chauncey Cady and William Bradbury, πρωτοπόροι στη συγγραφή και έκδοση gospel μουσικής. Η περιοχή αποτελούσε έναν καλλιτεχνικό κόμβο για τη μετέπειτα αμερικανική μουσική εκπαίδευση, καθώς ήταν επηρεασμένη από κοινότητες μεταναστών που προωθούσαν την προσβάσιμη μουσική εκπαίδευση. Αυτή η επίσημη εκπαίδευση αποτέλεσε ένα καθοριστικό βήμα στην εξέλιξή της, αφού την έφερε σε επαφή με κοσμική και θρησκευτική μουσική, συμπεριλαμβάνοντας επιρροές από κορυφαίους Αμερικανούς υμνογράφους. Επίσης, βελτίωσε την τεχνική της στο πιάνο, στη φωνητική και στη σύνθεση, ιδιαίτερα αξιόλογα προσόντα για μια γυναίκα εκείνης της εποχής.
Η Clara, μόλις αποφοίτησε, ξεκίνησε την καριέρα της ως μουσικοπαιδαγωγός στο Γυναικείο Σχολείο στο Lyons της Iowa, διδάσκοντας πιάνο και φωνητική. Εκεί γνώρισε τον μελλοντικό σύζυγό της, με τον οποίο απέκτησε δύο κόρες. Η οικογένεια μετακόμισε σε ένα προάστιο λίγο πιο έξω απ’ το Σικάγο, γεγονός που επέτρεπε στη συνθέτρια να συνδυάσει πιο εύκολα τις οικογενειακές με τις επαγγελματικές της υποχρεώσεις.
Οι πρώτες της συνθέσεις ήταν έργα για πιάνο, φωνητικά κομμάτια και χορωδιακά τραγούδια, ειδικά φτιαγμένα για διδασκαλία στις τάξεις της, έχοντας ως γνώμονα την εύκολη προσέγγιση των αρχαρίων. Ως γυναίκα, αντιμετώπισε τη γνωστή δυσκολία της προσωπικής της προβολής και ανάδειξης των έργων της, καθώς είχε περιορισμένη πρόσβαση σε σκηνές, όπου κυριαρχούσε το ανδρικό φύλο. Ασχολήθηκε και με τις μουσικές εκδόσεις. Είναι γνωστή για τα θρησκευτικά φωνητικά της έργα και είναι η πρώτη γυναίκα που δημοσίευσε μια συλλογή ύμνων για μικτή χορωδία με τίτλο «The Royal Anthem Book», με την υποστήριξη του φίλου της και εξέχοντα μουσικού Horatio R. Palmer. Ακολούθησε το «Short Anthems», εδραιώνοντας έτσι τη φήμη της ως βασικής φυσιογνωμίας στη θρησκευτική μουσική, ανοίγοντας τον δρόμο για μεγαλύτερη ακόμη γυναικεία συμμετοχή και διάκριση σ΄αυτόν τον τομέα. Συνέχισε να εκδίδει μέχρι τον θάνατό της, κυρίως συλλογές τραγουδιών και ύμνων, γράφοντας και τους στίχους. Η πλειοψηφία των έργων της έδινε έμφαση σε θέματα πνευματικής αφοσίωσης, αντλώντας έμπνευση από βιβλικές εικόνες και ψαλμούς. Το πιο γνωστό της έργο που είναι ο ύμνος «Open My Eyes, That I May See» έχει αποκτήσει διαρκή αναγνώριση μέσω της ένταξής του σε πολυάριθμα υμνολόγια του 20ου και 21ου αιώνα σε προτεσταντικά δόγματα.
Όταν αρρώστησε ο σύζυγός της, η οικογένεια μετακόμισε στο κέντρο του Σικάγο για καλύτερη ιατρική πρόσβαση, ενσωματώνοντας τις προσωπικές ανάγκες με τα επαγγελματικά δίκτυα της Clara.
Ο τραγικός της θάνατος, το καλοκαίρι του 1897 στο Dubuque της Iowa, προήλθε από δυστύχημα με την άμαξα που οδηγούσε η ίδια. Την κηδεία της παρακολούθησαν μουσικοί, εκπαιδευτικοί, συγγραφείς, εκδότες και φίλοι που τίμησαν το έργο της ερμηνεύοντας τις συνθέσεις της. Κατά τη διάρκεια της τελετής, ένα κουαρτέτο στενών φίλων της, ερμήνευσε δύο δικά της έργα στη μνήμη της, γεγονός που δείχνει την δημοφιλία της Clara. Είναι θαμμένη στο Κοιμητήριο Forest Home στην κομητεία Cook του Illinois.
Πηγές:
http://www.hymntime.com/tch/bio/s/c/o/t/scott_chj.htm
https://grokipedia.com/page/clara_h_scott
https://melodypublications.com/blogs/news/open-my-eyes-that-i-may-see-clara-h-scott
