ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Chiara Margarita Cozzolani (1602-1678)
Chiara
Ιταλίδα συνθέτιδα και τραγουδίστρια
Η Margarita Cozzolani γεννήθηκε το 1602 στο Μιλάνο και ήταν η μικρότερη κόρη μιας πλούσιας οικογένειας εμπόρων. Η μουσική της κατάρτιση αναπτύχθηκε από τη συμμετοχή της σε δύο χορωδιακά σχήματα, τα οποία κατά καιρούς διακέδαζαν την οικογένεια. Ενδεχομένως να είχε γίνει και χοράρχης κατά τη διάρκεια της εφηβείας της.
Ακολούθησε τα βήματα πολλών συγγενών της με το να γίνει μοναχή. Εντάχθηκε στο μοναστήρι των Βενεδικτίνων της Santa Radegonda στο Μιλάνο στα δεκαοκτώ της χρόνια, με θρησκευτικό όνομα το «Chiara». Μέσα στο μοναστήρι είχε την ευχέρεια να ασχοληθεί με τη σύνθεση. Ήταν μια παραγωγική συνθέτρια μέχρι τη στιγμή, που λόγω των ιδιαίτερων χαρισμάτων της, έγινε ηγουμένη και ο χρόνος της περιορίστηκε στα μοναστικά καθήκοντα.
Το πρώτο της δημοσιευμένο έργο «Primavera dei fiori musicali», αφιερωμένο στονΑρχιεπίσκοπο Μonti, χάθηκε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μαζί με μερικές από τις κοσμικές καντάτες της. Η σύνθεσή της, «Concerti sacri», αφιερωμένη στον Mathias de Medici, περιελάμβανε μοτέτα για δύο έως τέσσερις φωνές χρησιμοποιώντας νέες τεχνικές στο Λομβαρδιανό στυλ, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης του ρεφρέν. Έχει γράψει 4 όπερες και μια «Πασχαλινή Λειτουργία». Ο τελευταίος δημοσιευμένος τόμος της, που γράφτηκε το 1650, περιελάμβανε τον «Εσπερινό» με ανάμεικτη γραφή σόλο και ντουέτο, δύο χορωδιακά αντίφωνα συνοδευόμενα από βιολιά και όργανο, ψαλμούς, μοτέτα και ένα κομμάτιαφιερωμένο στην Παναγία για οκτώ φωνές, συμπεριλαμβανομένων και ανδρικών. Η δημοσιευμένη της μουσική κυκλοφόρησε στη Γαλλία και στη Γερμανία.
Στο μοναστήρι της Santa Radegonda, οι μοναχές, υπό την καθοδήγηση της Chiara, τραγουδούσαν κατά τις μεγάλες θρησκευτικές γιορτές, κάτι που τράβηξε μεγάλη προσοχή του έξω κόσμου. Ως ηγουμένη του μοναστηριού, η ίδια υπερασπίστηκε τη μουσική των μοναχών, η οποία δέχτηκε επίθεση από τον Αρχιεπίσκοπο Alfonso Litta, που ήθελε να μεταρρυθμίσει το μοναστήρι περιορίζοντας τη μουσική ενασχόληση των μοναχών και άλλες επαφές με τον έξω κόσμο.
Η εξαιρετική τραγουδίστρια «Donna Chiara Margarita Cozzolani», όπως αναφέρεται σετίτλους των έργων της, συγκαταλέγεται ως μία από τις τουλάχιστον δώδεκα θρησκευόμενες (μοναχές) γυναίκες του 17ου αιώνα που ήταν επίσης συνθέτριες.
Πέθανε στο Μιλάνο το 1678.
«Οι μοναχές της Santa Regonda είναι προικισμένες με τόσο σπάνια και εξαιρετικά ταλέντα στη μουσική και είναι γνωστό ότι είναι οι καλύτερες τραγουδίστριες στην Ιταλία. Φορούν τα άμφια του Αγίου Βενέδικτου, αλλά φαίνονται σε όλους τους ακροατές σαν λευκοί και μελωδικοί κύκνοι, που γεμίζουν τις καρδιές με θαυμασμό. Μεταξύ αυτών, η Donna Chiara Margarita Cozzolani αξίζει τον υψηλότερο έπαινο για το όνομά της, αλλά πολύπερισσότερο για την αξία της, την ασυνήθιστη ευγένειά της, για τη σπάνια και εξαιρετική αρχοντιά της έμπνευσής της…»
Philippo Pinicelli, Ιταλός Θεολόγος
Σε αναφορά του στο Πανεπιστήμιου του Μιλάνου ως
«Οι άνθρωποι των γραμμάτων»
