ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Carolina Pazzini Uccelli (1810–1885)
Ιταλίδα συνθέτρια
H Carolina Pazzini γεννήθηκε στη Φλωρεντία το 1810 σε μια οικογένεια ευγενών. Οι πληροφορίες για τη ζωή της είναι ελάχιστες και αβέβαιες. Από νωρίς έδειξε την έφεση και την αγάπη της για τη μουσική, εντυπωσιάζοντας με το τραγούδι της, τους αυτοσχεδιασμούς της στο πιάνο και τις συνθέσεις της, αποκτώντας φήμη. Στα δεκαεπτά της χρόνια παντρεύτηκε τον Filippo Uccelli, έναν εξέχοντα γιατρό – χειρουργό και καθηγητή από την Πίζα, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, στα είκοσί της χρόνια, φιλοδοξούσε να σπάσει τα καθιερωμένα ακολουθώντας μια δημόσια καριέρα ως θεατρική συνθέτρια. Κάτι τέτοιο ήταν έντονααποδοκιμασμένο από τους αριστοκράτες και εντελώς ανήκουστο για τις γυναίκες. Ο σύζυγός της όμως, υποστήριξε ένθερμα τη μουσική της καριέρα. Μετά τον θάνατό του, η Carolina με την σοπράνο κόρη της μετακόμισαν στο Παρίσι, όπου χάραξε τη δική της πορεία στο μουσικό στερέωμα χάρη στο ταλέντο και την αποφασιστικότητά της ακολουθώντας μια τολμηρή καριέρα στη σύνθεση μουσικής για σκηνή. Πραγματοποίησαν συναυλίες στην Ελβετία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, το Λονδίνο, το Μόναχο, το Μιλάνο.
Έκανε το ντεμπούτο της ως συνθέτρια με την παράσταση της θρησκευτικήςόπερας «Saul» στο Teatro della Pergola στη Φλωρεντία. H Carolina έγραψε και το λιμπρέτο για αυτή την όπερα. Το δίπρακτο μελόδραμα «Anna di Resburgo» σε λιμπρέτο του Gaetano Rossi παρουσιάστηκε στη Νάπολη. Χρησιμοποίησε ένα λιμπρέτο που είχε προηγουμένως σκηνοθετήσει ο Meyerbeer στην όπερά του «Emma di Resburgo». Παρουσιάστηκε μόνο δύο φορές. Η αποτυχία του αποδίδεται γενικά στην ομοιότητα της πλοκής του με τη «Lucia di Lammermoor» του Donizetti, η οποία είχε σημειώσει μεγάλη επιτυχία μόλις ένα μήνα νωρίτερα στη Νάπολη. Η εισαγωγή της όπεράς της «Eufemio da Messina» παρουσιάστηκε λίγο αργότερα στο Μιλάνο. Με την πάροδο των χρόνων, κουρασμένη από τα εμπόδια για την αποδοχή του γυναικείου ταλέντου, αποσύρθηκε από τις θεατρικές φιλοδοξίες της. Επέστρεψε στους κοινωνικούς κύκλους της αριστοκρατικής της καταγωγής, δίνοντας πολλές ιδιωτικές συνσυλίες και συνθέτοντας περιορισμένα.
Απεβίωσε το 1885 στη Φλωρεντία.
Το έργο και το ύφος της Carolina Pazziniκέρδισε επάξια την κριτική του Rossini και του Mayr για το ενορχηστρωτικό της ταλέντο, την εκφραστικότητα και την κομψότητα στην απαγγελία (Recitativo) και τη μελωδία. Ο Rossini μάλιστα υποστήριζε ότι της ανήκει μια θέση στο «ανδρικό τραπέζι της όπερας».
Η ιστορία της Carolina Pazzini Uccelli αποτελεί μια δυνατή υπενθύμιση των πολλών ταλαντούχων γυναικών συνθετών των οποίων τα έργα έχουν μείνει στην αφάνεια.
«Δίνει την εντύπωση ενός ευρύτατου μουσικού μυαλού που διαθέτει ιστορική συνείδηση και πειραματική νοημοσύνη σε ίσο βαθμό».
Alex Ross
στην εφημερίδα The New Yorker
Πηγές:
https://www.ludwig-van.com/main
https://apps.operaamerica.org/Applications/NAWD/people.aspx?comp=4424
