Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, η πολιτική και ανθρώπινη παρακαταθήκη του εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις, συγκινήσεις και αντιπαραθέσεις. Για πρώτη φορά τηλεοπτικά, ο εγγονός του, Ανδρέας Γ. Παπανδρέου, ανοίγει τα χαρτιά του στο Press Talk και στον Απόστολο Μαγγηριάδη και μιλά για τον παππού του πέρα από τον μύθο: τον οικογενειάρχη, τον ηγέτη, τον άνθρωπο.
Σε μια σπάνια προσωπική εξομολόγηση, μιλά για το βάρος του ονόματος, τη σχέση με την πολιτική, τις κοινωνικές ανισότητες σήμερα και το τι σημαίνει να συμμετέχεις στα κοινά σε μια εποχή που, όπως λέει, «ο πολιτικός δεν φτιάχνεται μέσα σε στούντιο ή αλγόριθμους».
Ανδρέας Παπανδρέου: Όταν λες παράδειγμα, εννοείς πολιτικό πρόσωπο;
Απόστολος Μαγγηριάδης: Ναι, ναι που δεν είναι απαραιτήτως στην Ελλάδα, μπορεί να είναι στο εξωτερικό, μπορεί να παρακολουθείς την Αμερικανική πολιτική ή την Ευρωπαϊκή πολιτική.
Ανδρέας Παπανδρέου: Πολύ ενδιαφέρον, θεωρώ ότι… ναι, βεβαίως υπάρχουνε πρόσωπα που ανά εποχές, έτσι με γοητεύουνε μπορώ να πω πολιτικά, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι η εποχή μας έχει… περνάει σε μια ομάδα πλέον. Η προσωπολατρία αρχίζει και φεύγει, είναι σημαντικό αυτό. Γιατί είναι άλλες εποχές, το να έχεις μια προσωπολατρία ή να πιστεύεις σε ένα πρόσωπο που θα συμβολίζει μια αξία, είναι η ομάδα πλέον, πάμε στην εποχή της ομάδας.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία που το λες νομίζω και πραγματικά θεωρώ ότι έχεις πολύ δίκαιο, διότι έχουμε φύγει από την εποχή των μεγάλων ηγετών και των μεγάλων προσωπικοτήτων και έχουμε πάει σε μια τελείως διαφορετική εποχή, που η ηγεσία έχει να κάνει με την κινητοποίηση πολλών και διαφορετικών, για να μπορέσει να επιτευχθεί κάτι σημαντικό.
Ανδρέας Παπανδρέου: Ακριβώς, ακριβώς.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Πάντως, αν κάτι διαπιστώνω με αυτήν τη συζήτηση που κάνουμε, είναι ότι όντως το μικρόβιο της πολιτικής, μέσα σε μια τέτοια οικογένεια παραμένει, ανεξάρτητα αν κανείς το δει σε πρώτο πρόσωπο ή το δει ευρύτερα σε μια συμμετοχή για τα κοινά.
Ανδρέας Παπανδρέου: Αυτό είναι μια διαπίστωση που κάνεις, δεν ξέρω να σου πω ευχαριστώ ή όχι, νομίζω ότι όλοι μας… και λόγω της εργασίας μου ίσως, υπάρχει ένας τρόπος να μιλάμε για τα νοήματα, για την κοινή ζωή, για αυτά και βεβαίως ως μέλος της οικογένειας, από μικρός έπρεπε να προσέχουμε πέντε πράγματα, όχι όμως να προσέχουμε ότι είμαστε κάτι ή κάτι τέτοιο, έτσι; Ότι σαν πολίτες, είναι εύκολο να ξεπερνάμε κάποια όρια. Θα μπορούσαμε να κακομάθουμε, να… αλλά δεν μας άφησε να κακομάθουμε ή να κάνουμε. Θεωρώ ότι οι αξίες όσο ψηλά ή χαμηλά είσαι, είναι οι ίδιες.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Υπήρξε περίπτωση που να σου κάποιος, τι σχέση έχεις με την Ανδρέα Παπανδρέου;
Ανδρέας Παπανδρέου: Πάρα πολλές φορές.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Και τι λες; Ήταν ο παππούς μου ή λες κάτι άλλο;
Ανδρέας Παπανδρέου: Πολλές φορές και να πεις ότι έχω σχέση, δεν το πιστεύουνε και έχει πλάκα. Έχει πλάκα.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Ο Ανδρέας εξελέγη με τη σύνθημα την αλλαγή και καταπολέμησε και τις κοινωνικές ανισότητες, κατ’ άλλους με τον σωστό τρόπο, κατ’ άλλους με τον λάθος τρόπο. Αλλά σήμερα, 30 χρόνια μετά τον θάνατο του, ζούμε σε μια εποχή που οι κοινωνικές ανισότητες στον δυτικό κόσμο, έχουν οξυνθεί και θα ήθελα να σε ρωτήσω κατά πόσο θεωρείς επίκαιρη τη συζήτηση για τα… τις αρχές τις δικές του, αλλά και τον τρόπο με τον οποίον νιώθεις ότι μπορεί να αντιμετωπιστούν.
Ανδρέας Παπανδρέου: Έχει σχέση και με αυτό που με ρωτήσατε πριν. Οι ανισότητες δεν δημιουργούνται μόνο από τη διαφορά πλούτου, βεβαίως. Αλλά δημιουργούνται και από τις ευκαιρίες που δίνονται στους πολίτες. Αν δεν είναι ίσες οι ευκαιρίες, είναι ένα δώρο, άδωρο να έχεις πλούτο, έτσι; Αυτό πίστευε ο Ανδρέας και ίσως για αυτό να κατηγορήθηκε για λαϊκισμό. Ήθελε να δημιουργήσει ευκαιρίες σε όλους, έτσι;
Απόστολος Μαγγηριάδης: Το ερώτημα σήμερα όμως, είναι πώς δημιουργείς ευκαιρίες, όταν η πρόσβαση πολλές φορές, σε καλή παιδεία, σε υγεία, είναι δύσκολη για μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού.
Ανδρέας Παπανδρέου: Έχει σχέση νομίζω και με την τεχνολογία μας. θα έπρεπε να εφαρμόζουμε τις δυνάμεις που έχουμε τις τεχνολογικές, προς κοινό όφελος. Ο Ανδρέας πίστευε ότι η ανάπτυξη δεν έρχεται, αν δεν υπάρχει κοινό όφελος. Ακόμα και στο φεγγάρι να φτάσεις, αν κάποιος πεινάει, δεν του λέει κάτι. Δεν είναι ανάπτυξη αυτό. Αυτό ήταν η παρακαταθήκη του Ανδρέα, μπορώ να πω.
