του Σωτήρη Κύρμπα
Φωτογραφία 1: Εκείνο το πρωινό της 25ης Μαρτίου 1914 η μαθητιώσα νεολαία των Τρικάλωνσυγκεντρώθηκε στον υπαίθριο χώρο, το επονομαζόμενο τα κατοπινά χρόνια “Ζάππειο”, προκειμένου στην συνέχεια να παρελάσει στα πλαίσια του εορτασμού της εθνικής μας επετείου. Ο χώρος αυτός βρίσκονταν εμπρός και πλάι από το σημερινό Δημαρχείο Τρικκαίων και πληρούσε τις προϋποθέσεις για μεγάλες συναθροίσεις στο κέντρο της πόλης. Τα κατοπινά μάλιστα χρόνια πραγματοποιούνταν εκεί παραστάσεις Καραγκιόζη προς τέρψη των Τρικαλινών πιτσιρικάδων (και όχι μόνο).
Εκείνη πάντως την μέρα, στα 1914, ο άγνωστος φωτογράφος (πιθανολογώ πως ήταν ο Κώστας Σαμαρόπουλος που στον Μεσοπόλεμο είχε το φωτογραφείο του ακριβώς πίσω από το πλάνο, στην αρχή της οδού Γαριβάλδη) είχε την έμπνευση να φωτογραφήσει τα συγκεντρωμένα τμήματα και ως εκ τούτου να αποτυπώσει την περιοχή και τα κτίριά της που σήμερα δεν υπάρχουν.
Εκτός ενός. Του κτιρίου “Πελέκη” (1) επί της πλατείας παλαιού Δεσποτικού. Όλα τα υπόλοιπα θυσιάστηκαν στον βωμό της πολυκατοικίας, όπως η κατοικία Ζουρνατζή (2) όπου σήμερα η γωνιακή πολυκατοικία πάνω από το φαρμακείο Σκανδάλη. Στο βάθος ο μιναρές του τζαμιού Μεχμέτ Αγά (4) που βρίσκονταν στην συμβολή των οδών Κωλέττη και Ζιάκα και σε πρώτο πλάνο μόλις διακρίνουμε τα κεραμίδια του μικρού ισόγειου καταστήματος που στέγαζε το πρατήριο παγωτών ΕΒΓΑ (3) με πρόσοψη την οδό Ασκληπιού.
Φωτογραφία 2: Είκοσι χρόνια μετά (1934) και πάλι για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, η μαθητιώσα νεολαία της πόλης, κυρίως οι πηλικιοφόροι μαθητές των Γυμνασίων, συγκεντρώθηκαν στον ίδιο χώρο προκειμένου να ακούσουν τους πανηγυρικούς της ημέρας και κατόπιν να παρελάσουν.
Η γωνία λήψης της φωτογραφίας είναι διαφορετική, έχει παρθεί από το παράρτημα (ή παράπηγμα) του Δημαρχείου της πόλης όπου σήμερα το σημερινό και όπου τότε στεγάζονταν τα δημοτολόγια του Δήμου. Γι’ αυτό και ο αείμνηστος Θωμάς Ζιώγας, από το αρχείο του οποίου προέρχεται η φωτογραφία, σημειώνει στο πίσω μέρος “ενθύμιον της 25ης Μαρτίου 1934, έξωθι της Δημαρχείας Τρικάλων”. Το καθαυτό Δημαρχείο της πόλης, δηλαδή το γραφείο του Δημάρχου καθώς και των διοικητικών υπηρεσιών, βρίσκονταν τότε στην κεντρική πλατεία της πόλης, ενώ οι δημότες αποκαλούσαν επίσης “Δημαρχείο” το παράρτημά του, δηλαδή τα δημοτολόγια και τα μητρώα γιατί εκεί κυρίως προσέφευγαν.
Να σημειωθεί επίσης ότι προ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η μόνη εθνική επέτειος που εορτάζονταν στην χώρα ήταν αυτή της Ελληνικής Εθνεγερσίας (25 Μαρτίου). Μεταπολεμικώς προσετέθη και αυτή της ιταλικής εισβολής της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Φωτογραφία 3: Μιας και αναφερθήκαμε στο παράρτημα του Δήμου Τρικκαίων, να επισημάναμε πως ήταν μια πρόχειρη με βάση το ξύλο κατασκευή (εξ’ ου και παράπηγμα) όπου στεγάζονταν τα δημοτολόγια, τα μητρώα καθώς και οι τότε υπηρεσίες εξυπηρέτησης των δημοτών.
Το βλέπουμε σε μια χαμηλής ανάλυσης φωτογραφία (τι να κάνουμε, αυτή διαθέτουμε) στα 1956, με τον τότε Δήμαρχο Τρικκαίων Στέφανο Παλαντζά να φωτογραφίζεται μπροστά του με τους τότε δημοτικούς υπαλλήλους.
Δυστυχώς το παράρτημα αυτό καταστράφηκε ολοσχερώς μετά από πυρκαγιά το 1959 και μαζί του κατακάηκαν όχι μόνο τα δημοτολόγια του Δήμου αλλά και η μέχρι τότε καταγεγραμμένη ιστορία της πόλης. Η φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο του Μπάμπη Δεληλίγκα.
Σωτήρης Κύρμπας
