Η αγροτική παραγωγή στη χώρα μας παραμένει ο βασικός πυλώνας της περιφερειακής οικονομίας — και ειδικά για περιοχές όπως η Θεσσαλία και τα Τρίκαλα, αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της τοπικής επιβίωσης. Παρά ταύτα, παρακολουθούμε για άλλη μια φορά το ίδιο εξοργιστικό έργο: τις δηλώσεις ΟΣΔΕ παγωμένες, το σύστημα στον «αέρα» και τους παραγωγούς σε κατάσταση ομηρίας.
Αυτή τη φορά, η αιτία της εμπλοκής δεν είναι απλώς μια τεχνική δυσλειτουργία της πλατφόρμας. Η κυβέρνηση επέλεξε να εισαγάγει μια πρωτοφανή τακτική εκφοβισμού απέναντι στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) και τους εργαζομένους τους. Με την απειλή εξοντωτικών προστίμων —που ξεκινούν από τις 4.000 ευρώ και πάνω τόσο για τον υπάλληλο όσο και για τον ίδιο τον παραγωγό σε περίπτωση λάθους— κατάφερε το προφανές: να παραλύσει πλήρως τη διαδικασία.
Η τακτική του τρόμου και η ηθική εκτροπή της μετάθεσης ευθύνης
Κανείς δεν διαφωνεί με την ανάγκη για διαφάνεια, διασταυρώσεις και πάταξη των καταχρήσεων στις κοινοτικές επιδοτήσεις. Όταν όμως το ίδιο το κράτος:
Καθυστερεί να ανοίξει τις πλατφόρμες,
Αλλάζει συνεχώς τους κανόνες του παιχνιδιού και τις εγκυκλίους στο παρά πέντε,
Διατηρεί ένα μηχανογραφικό σύστημα με αμέτρητα «γκρίζα» σημεία και ασάφειες,
τότε το να μετακυλίει την ποινική και οικονομική ευθύνη στους υπαλλήλους των ΚΥΔ και στους αγρότες δεν συνιστά απλώς στρουθοκαμηλισμό — συνιστά μια βαθιά ανήθικη τακτική.
Τα ΚΥΔ είναι ιδιωτικά γραφεία τεχνικής υποστήριξης και πύλες εισαγωγής δεδομένων. Δεν διαθέτουν ελεγκτικό μηχανισμό, ούτε έχουν τη θεσμική αρμοδιότητα ή τα εργαλεία να εξακριβώσουν την απόλυτη αλήθεια των στοιχείων που προσκομίζει ο κάθε παραγωγός. Ο έλεγχος της ορθότητας, των ιδιοκτησιών και των παραστατικών ήταν, είναι και οφείλει να παραμείνει αποκλειστική ευθύνη του κράτους και των ελεγκτικών μηχανισμών του (ΟΠΕΚΕΠΕ, Υπουργείο). Είναι εξοργιστικό και ανήθικο το κράτος να αποσείει τις δικές του υποχρεώσεις και να μετατρέπει τους ιδιώτες υπαλλήλους σε «αστυνόμους» και εξλαστηρία θύματα.
Πώς απαιτείται από έναν εργαζόμενο να υπογράψει με την απειλή οικονομικής καταστροφής, όταν ούτε το πλαίσιο είναι σαφές ούτε ο ίδιος έχει τη δυνατότητα να διασταυρώσει την αλήθεια των δηλώσεων; Είναι απόλυτα λογικό τα ΚΥΔ να αναστέλλουν τις διαδικασίες. Κανένας υπάλληλος δεν θα ρισκάρει το μισθό ή το μέλλον του για να καλύψει τις διαχρονικές παλινωδίες και την ανικανότητα της πολιτείας.
Οι πραγματικοί χαμένοι
Ποιος πληρώνει τελικά το μάρμαρο; Ο Θεσσαλός αγρότης και κτηνοτρόφος.
Σε μια περίοδο που ο πρωτογενής τομέας της περιοχής μας προσπαθεί ακόμα να σταθεί στα πόδια του μετά από διαδοχικά πληγματικά κύματα καταστροφών, αυξημένου κόστους παραγωγής και ακρίβειας στα εφόδια, η καθυστέρηση του ΟΣΔΕ σημαίνει ένα πράγμα: στάση πληρωμών.
Χωρίς ολοκληρωμένες δηλώσεις:
Δεν μπορούν να προγραμματιστούν οι προκαταβολές και οι εξοφλήσεις των ενισχύσεων.
Μπλοκάρουν τα επενδυτικά προγράμματα και οι μεταβιβάσεις.
Οι παραγωγοί μένουν χωρίς ρευστότητα, αδυνατώντας να καλύψουν τις τρέχουσες καλλιεργητικές υποχρεώσεις.
Ώρα για ουσιαστικές λύσεις, όχι για απειλές
Η διαφάνεια δεν επιβάλλεται με τρομοκρατία, μετακύλιση ευθυνών και εξοντωτικές καμπάνες. Επιβάλλεται με σταθερό θεσμικό πλαίσιο, έγκαιρο σχεδιασμό, ισχυρούς δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς και αξιόπιστα ψηφιακά εργαλεία.
Η κυβέρνηση οφείλει να αποσύρει άμεσα τις παράλογες και τιμωρητικές διατάξεις που παραλύουν τα ΚΥΔ, να αναλάβει τις δικές της ευθύνες για τους ελέγχους και τις καθυστερήσεις και να δώσει ξεκάθαρες, ασφαλείς οδηγίες. Αν η πολιτεία επιθυμεί πραγματικά να προστατεύσει τους πόρους της ΚΑΠ, ας φτιάξει πρώτα ένα λειτουργικό σύστημα και ας σταματήσει να μεταθέτει το δικό της βάρος στις πλάτες των εργαζομένων και των αγροτών.
Όσο το ΟΣΔΕ παραμένει στον «πάγο», η αγροτική οικονομία των Τρικάλων και ολόκληρης της Ελλάδας οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια σε ασφυξία.
