Η μάχη της Κούτρας, 10 Μαΐου 1886

Τον Σεπτέμβριο του 1885 η Βουλγαρία είχε προσαρτήσει την Ανατολική Ρωμυλία και έτσι ανατρέπονταν οι αποφάσεις του Συνεδρίου του Βερολίνου και διαταρασσόταν το εδαφικό status quoτων Βαλκανίων.

Ο Δηλιγιάννης κήρυξε επιστράτευση, αλλά όχι πόλεμο, μέσα σε ένα φιλοπόλεμο κλίμα που ο ίδιος καλλιεργούσε. Όταν διέταξε προώθηση στρατού στα σύνορα προκάλεσε τον ναυτικό αποκλεισμό της χώρας ως απάντηση των Δυνάμεων στην απόφασή του, που ζητούσαν την αποστράτευση της Ελλάδος προκειμένου να αποτραπούν πιθανές πολεμικές ενέργειες.

Στον πρωθυπουργικό θώκο στις 9 Μαΐου 1886  ανέβηκε και πάλι ο Τρικούπης.

Ένα επεισόδιο στην ελληνοτουρκική μεθόριο, στην περιοχή του Ζάρκου Τρικάλων, προκάλεσε μία μάχη, αμαύρωσε την ιστορία των ελληνικών όπλων.

Η μάχη της Κούτρας εντάσσεται στο πλαίσιο μεμονωμένωνσυγκρούσεων την άνοιξη του 1886 στα ελληνοοθωμανικά σύνορα της Θεσσαλίας. Σε κάποια σημεία ελληνικά τμήματα εισέβαλαν στο οθωμανικό, αλλού ελληνικοί σταθμοί δέχτηκαν επίθεση από Οθωμανούς. Αυτό συνέβη στους μεθοριακούς σταθμούς της Άνω και Κάτω Κούτρας, στην περιοχή Ζάρκο, των Τρικάλων.

Ακολούθως περιγράφεται η μάχη της Κούτρας, όπως προκύπτει από την αγόρευση του Βασιλικού Επιτρόπου δημοσιευμένη την επόμενη χρονιά, 1887, στην εφημερίδα Ακρόπολις…

Στις  10 Μαΐου στις 4 μ.μ. το 5ο Ευζωνικό Τάγμα στάθμευε στο Ζάρκο υπό τη διοίκηση του ταγματάρχη Κωνσταντίνου Λώρη, όταν ακούστηκαν πυρά από τα ανατολικά, στη θέση Ρεβένι. Διαδόθηκε η φήμη για συμπλοκή στην Κούτρα (Άνω). Ο υπασπιστής του συντάγματος, Ανθυπολοχαγός Παπαχαραλάμπους, μετέβη σε ύψωμα από όπου φαινόταν η Κούτρα και στην κορυφή της ήταν ο τουρκικός σταθμός, και επείσθη ότι οι πυροβολισμοί έρχονταν από εκεί.

Έγινε συμπλοκή, ακολούθησε γενικός πυροβολισμός, μεταξύ τουρκικού περιβόλου και του ελληνικού σταθμού, εμπλέκονταιάπαντες και τα στρατεύματα καθίστανται εμπόλεμα και εχθρικά αλλήλοις.

Στις 00:30, μετά τα μεσάνυχτα, οι Οθωμανοί ενισχύθηκαν από ένα τάγμα και ο αριθμός των ανήλθε σε 650 στρατιώτες και ένα πυροβόλο. Μέχρι εκείνη την ώρα βρισκόταν στον τουρκικό σταθμό μόνο ένας λόχος. Το πυροβόλο των Τούρκων έβαλλε εναντίον του ελληνικών θέσεων και προκάλεσε ταραχή.

Ο Λώρης διέταξε αναδιάταξη της εφεδρείας και πήγε στο σημείο για να δει πώς ετάχθη η εφεδρεία. Λίγα μέτρα πριν φτάσει, μια σφαίρα τον βρήκε σε καίριο σημείο και τον τραυμάτισε. Πάνω σε κάπα ευζώνου τον μεταφέρουν οι εύζωνες στον γιατρό. Αυτός τον μεταφέρει στο Ζάρκο, όπου αργότερα εξέπνευσε.

Οι δύο λοχαγοί Πηνειώ και Λάιος, διοικητές των λόχων, κρυμμένοι στην θέση τηςεφεδρείας, πληροφορήθηκαν τον τραυματισμό. Οι λοχαγοί αυτοί σε όλη τη διάρκεια της μάχης έμειναν πίσω στην εφεδρεία σε ασφαλή θέση, την ώρα που τα τμήματα τους μάχονταν.

Κατόπιν υψώθηκε η λευκή σημαία από τον λοχαγό Πηνειώ στις 4 το πρωί. Έπαυσε το πυρ και υψώθηκε η λευκή σημαία και στον τουρκικό περίβολο.

Η διαγωγή των Ελλήνων από όλες τις απόψεις ήταν ανεξήγητη. Αποτελεί μοναδικό φαινόμενο 9 αξιωματικοί με 450 ευζώνους, έχοντας όλα τα μέσα να πολεμήσουν και να τηρήσουν τις διαταγέςτους, παραδόθηκαν σε 500 Οθωμανούς.

Η αήθης αίτηση ανακωχής-παράδοσης έγινε κυρίως από τους λοχαγούς Λαϊνά και Πηνειώ και δευτερεύοντος από τον ανθυπολοχαγό και υπασπιστή Παπαχαραλάμπους. Αυτοί είναι οι υπεύθυνοι της αιχμαλωσίας 300 ευζώνων και 7 αξιωματικών και της εγκατάλειψης της σπουδαίας θέσης της Κούτρας (άνω).  ​

Η Κούτρα έπεσε όταν έπεσε ο Λώρης. Δόλια ασφαλώς χαρακτηρίστηκε η στάση του Οθωμανού διοικητή που κατάφερε με τέχνασμα να αιχμαλωτίσει σχεδόν το σύνολο του 5ου Τάγματος Ευζώνων.

Η στρατιωτική ηγεσία είχε δώσει σαφέστατες οδηγίες στους διοικητές των μονάδων στη μεθόριο: Τήρηση αμυντικής στάσης, στενή παρακολούθηση των τουρκικών κινήσεων, μη πρόκληση έναρξης εχθροπραξιών, αλλά τήρηση του κανονισμού (να πράξουν το καθήκον τους) σε δεδομένη τουρκική πρόκληση.

Συμπερασματικά, είναι άξιο παρατήρησης ότι η ταλαντευόμενη κεντρική πολιτική, η αδυναμία ανασυγκρότησης και αναμόρφωσης ενός σύγχρονου τακτικού στρατού, οι πρακτικές της αυτενέργειας και ενός, δυστυχώς συνεχιζόμενου, κλεφταρματολισμού και τα πενιχρά οικονομικά ταλάνιζαν ακόμη το μικρό, πολύπαθο σε πολέμους ελληνικό κράτος (θυμίζει κάτι?).

roz-panthiras-adv1
χαλβάς Γούναρης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *