ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Ingeborg Starck Bronsart von Schellendorf (1840–1913)
Η πρώτη κυρία της Γερμανικής σκηνής
Σουηδογερμανίδα συνθέτρια
Η Ingeborg Starck γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1840 από Φινλανδοσουηδούς γονείς. Η μητρική της γλώσσα είναι τα σουηδικά. Μεγάλωσε σε μουσικό περιβάλλον, καθώς η μητέρα της έπαιζε βιολί και ο πατέρας της φλάουτο. Η μουσικές καταβολές της οικογένειας ήταν κυρίως τα σουηδικά λαϊκά τραγούδια. Έχοντας δείξει μουσικά χαρίσματα από τη παιδική της ηλικία, σπούδασε πιάνο με τους Nicolas von Martinoff, Sigismond Thalberg και Adolf von Henselt, καθώς επίσης, αρμονία και σύνθεση με τον Konstantin Decker. Οι πρώτες τις εμφανίσεις ως πιανίστρια και οι πρώτες της συνθέσεις δεν άργησαν να φανούν και να κάνουν εντύπωση. Γεμάτη αισιοδοξία από τη ένθερμη υποδοχή του κοινού, κατευθύνθηκε στη Βαϊμάρη, κάνοντας μια επιτυχή ακρόαση από τον Liszt, ο οποίος τη δέχθηκε ως μαθήτρια. Με την παραμονή της στη Βαϊμάρη, αφιερώθηκε στη βελτίωση των δεξιοτήτων της ως πιανίστρια και ως ερμηνεύτρια, ενώ η επαφή της με τον Liszt είχε σπουδαίο αντίκτυπο στην καριέρα της, καθώς έκανε το ντεμπούτο της σε συναυλίες στη Λειψία, τη Δρέσδη και το Παρίσι. Κατά την παραμονή της στη γαλλική πρωτεύουσα ενσωματώθηκε σε καλλιτεχνικούς κύκλους, ανάμεσα στους οποίους γνώρισε τους Berlioz, Rossini, Wagner, Auber. Η καριέρα της απογειώθηκε κάνοντας περιοδεία στη Ευρώπη.
Παντρεύτηκε τον συνάδελφό της πιανίστα Hans Bronsart von Schellendorff, καταγόμενος από οικογένεια στρατιωτικών, o οποίος ήταν επίσης μαθητής του Liszt, που μαζί με τον Hans von Bülow και τον Joseph Joachim Raff, ήταν ένας από τους ένθερμους υποστηρικτές της Νέας Γερμανικής Σχολής. Για την Ingeborg von Bronsart, τα επόμενα χρόνια ήταν αφιερωμένα σε παραστάσεις και πολυάριθμες περιοδείες.
Ο σύζυγος της Ingeborg, πιανίστας και συνθέτης
Λίγα χρόνια μετά τον γάμο τους, μετακόμισαν στο Βερολίνο, όπου ο Hans von Bronsart von διορίστηκε διάδοχος του Bülow ως διευθυντής των Συναυλιών της Εταιρείας των Φίλων της Μουσικής. Το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, την Clara που έγινε μια καταξιωμένη πιανίστρια, αλλά λόγω προβλημάτων υγείας διέκοψε την καριέρα της και τον Fritz, που ακολούθησε καριέρα στον στρατό.
Όπως πολλές γυναίκες καλλιτέχνιδες, έτσι και η Ingeborg έβρισκε ικανοποίηση στην ανατροφή των παιδιών της, αλλά ταυτόχρονα αναγνώριζε ότι η εξισορρόπηση του διπλού ρόλου της καλλιτέχνιδας και της μητέρας ήταν δύσκολη. Διατήρησε ένα φορτωμένο πρόγραμμα συναυλιών, ενώ μετακόμιζε από πόλη σε πόλη, καθώς ο σύζυγός της ακολουθούσε τη δική του καριέρα ως μαέστρος και διευθυντής θεάτρου. Η σολιστική της καριέρα έληξε όταν ο Hans δέχτηκε έναν διορισμό ως Διευθυντής του Βασιλικού Θεάτρου στο Ανόβερο. Η κρατική πολιτική εκείνη την εποχή απαγόρευε στις συζύγους των Πρώσων αξιωματούχων να εμφανίζονται δημόσια ως καλλιτέχνες. Από τότε και στο εξής, οι παραστάσεις της περιορίστηκαν, ως επί το πλείστον, στα εβδομαδιαία σαλόνια που διοργάνωνε στο σπίτι της.
Έτσι, αφοσιώθηκε στη σύνθεση, διοχετεύοντας εκεί όλο της το ταλέντο. Έγραψε όπερες, θρησκευτικά έργα, μουσική δωματίου, Lieder, έργα για πιάνο, ορχηστρικά και χορωδιακά έργα.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, η οικογένεια μετακόμισε στο Μόναχο, όπου το ζευγάρι μπορούσε πιο ήρεμα να ασχοληθεί με τη σύνθεση. Μετά από μακρά ασθένεια η Ingeborg πέθανε το καλοκαίρι του 1913. Έφυγε πλήρης και χαρούμενη από μια ζωή γεμάτη ξεχωριστές καλλιτεχνικές και οικογενειακές στιγμές και έναν υπέροχο γάμο. Στη φίλη της και βιογράφο της Ida Marie Lipsius, γνωστή ως La Mara, γνωρίζοντας καλά τη φήμη της ως πρωτοπόρο στη γερμανική μουσική σκηνή, έγραψε: «Είμαι η πρώτη και μέχρι σήμερα, η μόνη δραματική γυναίκα συνθέτρια της Γερμανίας και η πρώτη γυναίκα που ανέβασε μια σημαντική όπερα στη σκηνή».
Πηγές:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ingeborg_Bronsart_von_Schellendorf
https://www.swedishmusicalheritage.com/composers/bronsart-von-schellendorf-ingeborg/
