ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Agnes Tyrrell (1846-1883)
Τσέχα συνθέτρια και πιανίστρια αγγλικής καταγωγής.
Η Agnes Tyrrell γεννήθηκε στο Brno, την πρωτεύουσα της Μοραβίας το 1846 σε μια μεσοαστική οικογένεια που αγαπούσε τα γράμματα και τις τέχνες. Η Agnes μεγάλωσε διδασκόμενη από σπουδαίους δασκάλους γλώσσα, μαθηματικά, ιστορία, μουσική και ξένες γλώσσες. Μιλούσε άπταιστα αγγλικά, γερμανικά και τσεχικά. Ως παιδί-θαύμα, έδωσε το πρώτο της ρεσιτάλ πιάνου σε ηλικία εννέα ετών και στην εφηβεία της φοίτησε στο «Konservatorium der Gesellschaft der Musikfreunde» της Βιέννης. Σπούδασε πιάνο με τον Adalbert Pacher και σύνθεση με τον Otto Kitzler — δάσκαλο του Anton Bruckner. Δυστυχώς, λόγω προβλημάτων υγείας που αφορούσαν την καρδιά της, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την ενεργό σταδιοδρομία της ως πιανίστρια και αφιέρωσε τη σύντομη ζωή της στη σύνθεση.
Η Agnes υπήρξε παραγωγική συνθέτρια. Έγραψε πολυάριθμα έργα σε μια μεγάλη ποικιλία μουσικών ειδών όπως, για σόλο πιάνο, φωνητικά έργα, που κυμαίνονταν από τραγούδια έως χορωδιακή μουσική, ορατόριο και όπερα, μουσική δωματίου καθώς και αρκετά σημαντικά ορχηστρικά έργα. Ήταν μία από τις ελάχιστες γυναίκες που συνέθεσαν συμφωνία πριν από το 1900.
Η μουσική της αντικατοπτρίζει την αισθητική και το ύφος της εποχής της. Επηρεάστηκε από τη μουσική του Liszt και του Bruckner, αλλά κατάφερε να μετουσιώσει αυτές τις επιρροές σε ένα ιδιαίτερα προσωπικό ύφος. Κατά τη διάρκεια της ζωής της δημοσιεύθηκαν ελάχιστα έργα της, κάτι που στην πορεία επιμελήθηκε η ίδια.
Το 2018, η «Εισαγωγή της σε Ντο ελάσσονα – Overture in C Minor» παρουσιάστηκε σε παγκόσμια πρεμιέρα από την ορχήστρα «Orchester L’anima giusta» υπό τη διεύθυνση της Jessica Horsley στο φεστιβάλ Frauenkomponiert της Βέρνης και ηχογραφήθηκε από την Ελβετική Ραδιοφωνία. Πολλές από τις χειρόγραφες παρτιτούρες της συνθέτριας φυλάσσονται στο Μουσείο της Μοραβίας στο Brno, ενώ ορισμένα από τα φωνητικά έργα και τους κύκλους τραγουδιών της βρίσκονται στην Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου. Ο κατάλογος των δημοσιευμένων έργων της Agnes Tyrrell διατηρείται από την Kapralova Society.
Έφυγε από τη ζωή τον Απρίλιο του 1883.
Πηγές:
https://en.wikipedia.org/wiki/Agnes_Tyrrell
http://www.kapralova.org/Tyrrell.htm
https://www.kyrasteckeweh.de/en/edition-agnestyrrell
