ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Clémence de Grandval (1828–1907)
Γαλλίδα συνθέτρια, πιανίστρια, τραγουδίστρια και λιμπρετίστρια
της ρομαντικής εποχής.
Η Marie Félicie Clémence de Reiset γεννήθηκε το 1928 στο Κάστρο Cour du Bois στο Saint-Rémy des Monts της Γαλλίας, σε μια εύπορη οικογένεια. Ο πατέρας της ήταν υψηλόβαθμος στρατιωτικός και ταλαντούχος πιανίστας, ενώ η μητέρα της ήταν συγγραφέας. Από τη νηπιακή της ηλικία, φανέρωσε τη ροπή προς τη μουσική και τη αγάπη της για το πιάνο, ώστε άμεσα ξεκίνησε μαθήματα με τον Chopin. Θεωρητικά της μουσικής και σύνθεση διαδάχθηκε από τον σπουδαίο συνθέτη και οικογενειακό φίλο Friedrich Flotow. Μαθήματα φωνητικής και τραγουδιού έκανε με τη Laure Cynthia Damoro, έμπειρη τραγουδίστρια σε ρόλους έργων του Rossini και του Auber.
Σύντομα άρχισε τις δημόσιες εμφανίσεις της, ερμηνεύοντας τα δικά της έργα, προκαλώντας έτσι τον θαυμασμό του κοινού, των κριτικών και των μουσικών, όπως του Saint – Saens. Καθιερώθηκε στην παριζιάνικη μουσική σκηνή και τόσο η ερμηνεία όσο και οι συνθέσεις της επαινέθηκαν ιδιαίτερα. Με δεδομένο το γεγονός ότι δεν είχε ολοκληρώσει τις μουσικές σπουδές, θεωρούνταν σαφώς ερασιτέχνης. Ωστόσο, πολλοί συνάδελφοί της επαίνεσαν το συνθετικό της στυλ. Ο Hector Berlioz την επαίνεσε κατ’ εξακολούθηση και υποστήριξε τις ατελείωτες εμφανίσεις της. Μια αξιοθαύμαστη παράσταση ήταν τον χειμώνα του 1851, όταν ο Berlioz διηύθυνε την ορχήστρα της Grande société philharmonique de Paris. Το πρόγραμμα περιελάμβανε νέες συνθέσεις της Clémence, τα τέσσερα πρώτα μέρη της δικής του «Symphonie dramatique», «Roméo et Juliette», και αρκετές άριες που τραγούδησε η Pauline Viardot.
Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε τον υποκόμη Charles Grégoire de Grandval, με τον οποίο απέκτησαν δύο κόρες. Οι φροντίδες της οικογένειας δεν τη σταμάτησαν και έτσι, ξεκίνησε μαθήματα σύνθεσης με τον Saint – Saens, στον οποίο αφιέρωσε το ορατόριό της «Noel». Χρησιμοποιώντας πλέον, το επίθετο του συζύγου της, έγινε μια από τις πιο επιτυχημένες συνθέτριες της Γαλλίας. Όμως, η κοινωνική της θέση την οδήγησε να δημοσιεύσει πολλά από τα έργα της με ψευδώνυμα, όπως Caroline Blangy, Clémence Valgrand, Maria Felicita de Reiset και Maria Reiset de Tesier.
Έχει γράψει θρησκευτική μουσική, με κορυφαίο έργο το Stabat Mater, ωραιότατα έργα μουσικής δωματίου, έργα για πιάνο και όπερες. Έγραψε μια Σουίτα για φλάουτο με πέντε μέρη, η οποία είναι αφιερωμένη στον κορυφαίο Γάλλο φλαουτίστα Paul Taffanel. Δυστυχώς, πολλά από τα έργα της έχουν χαθεί. Τιμήθηκε, μαζί με τον λιμπρετίστα Paul Collin, με το «1ο Βραβείο Rossini» για το ορατόριό της «La Girl de Jaïre». Επίσης, ένας μεγάλος αριθμός έργων άλλων συνθετών, είναι αφιερωμένος σε εκείνη. Η διάσημη γαλλίδα συνθέτρια και πιανίστρια Cecil Chaminade, έδωσε μια παράσταση με έργα αποκλειστικά της Grandval.
Η Clémence de Grandval συμμετείχε επίσης ενεργά στη νεοσύστατη Société nationale de musique ως συνθέτρια, τραγουδίστρια και πιανίστρια, ενώ μερικά χρόνια αργότερα έγινε δεκτή στην Société des Compositeurs. Είναι μία από τις λίγες γυναίκες συνθέτριες που αναφέρονται στο Biographie Universelle des Musiciens του Joseph-François Féty. Παρέμεινε μια ενεργή καλλιτέχνιδα σχεδόν μέχρι το τέλος της ζωής της.
Η Clémence de Grandval πέθανε στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 1907.
Πηγές:
https://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/marie-clemence-de-grandval/#biografie
https://en.wikipedia.org/wiki/Cl%C3%A9mence_de_Grandval#Biography
