ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Louise-Angélique Bertin (1805 – 1877)
«…ταλαντούχα συγγραφέας και μουσικός με σημαντική διάκριση, μία από τις πιο έξυπνες γυναίκες της εποχής μας»
Hector Berlioz
Από τα απομνημονεύματά του
Γαλλίδα συνθέτης, ποιήτρια, λιμπρετίστρια και ζωγράφος.
Η Louise–Angélique Bertin γεννήθηκε το 1805 στο Les Roches της περιοχής Essonne της Γαλλίας. Ο πατέρας της και ο αδελφός της ήταν οι εκδότες της «Journal des débats», μιας εφημερίδας που αποτέλεσε ουσιαστική βοήθεια στη μετέπειτα καλλιτεχνική της πορεία. Ένας από τους αρθρογράφους, αλλά σε ρόλο μουσικοκριτικού ήταν και ο γνωστός γάλλος συνθέτης Hector Berlioz.
Η Louise μεγάλωσε σε γαλλικούς κύκλους πλούτου, διανοουμένων και πολιτισμού. Συχνοί επισκέπτες της εξοχικής κατοικίας της οικογένειάς της ήταν ο Ιταλός συνθέτης Giacomo Rossini, οι συγγραφείςFrançois-René de Chateaubriand και Victor Hugo, καθώς και οι καλλιτέχνες Jean-Auguste-Dominique Ingres, Eugène Delacroix και Louis Boulanger. Με την ενθάρρυνση της οικογένειάς της, ασχολήθηκε με τις τέχνες και ιδιαίτερα με τη μουσική. Σπούδασε φωνητική και σύνθεση με τον François-Joseph Fétis και σύνθεση με τον Anton Reicha. Έδειξε μια ιδιαίτερη κλίση προς την όπερα. Ο δάσκαλός της Fétis, σκηνοθέτησε την πρώτη της όπερα, «Guy Mannering», η οποία δεν παρουσιάστηκε ποτέ δημόσια, αλλά ιδιωτικά στην οικογένεια. Η επόμενη όπερα της Louise «Le Loup garou» ανέβηκε στην OperaComique του Παρισιού. Στα εικοσιένα της περίπου χρόνια άρχισε να ασχολείται με την όπερα «Fausto», πάνω σε δικό της λιμπρέτο στα ιταλικά, βασισμένο στον «Faust»του Γκαίτε, ένα θέμα, που σχεδόν σίγουρα, προτάθηκε από τον πατέρα της. Η πρεμιέρα της δεν έτυχε θερμής υποδοχής και είχε μόνο τρεις παραστάσεις.
Η Louise με τον Victor Hugo συνδέθηκαν με μια δυνατή φιλία, που μάλλον οδήγησε σε ερωτική σχέση. Ο Hugo τη θαύμαζε και είχεσχεδιάσει μια οπερατική εκδοχή του βιβλίου του «Η Παναγία των Παρισίων». Οι δυο τουςδημιούργησαν την όπερα «Esmeralda» σε λιμπρέτο του συγγραφέα. Ο συνθέτης HectorBerlioz προσλήφθηκε από τον πατέρα της συνθέτριας, προκειμένου να τη βοηθήσει στις πρόβες, δεδομένου ότι η Louise είχε μια σωματική αναπηρία που επηρέαζε την ικανότητά της να περπατάει ή να στέκεται όρθια γιαμεγάλα χρονικά διαστήματα. Ο ίδιος βοήθησε με τη σκηνοθεσία και την παραγωγή του έργου, ενώ ο Franz Liszt μετέγραψε για πιάνο την ορχηστρική παρτιτούρα του έργου και επιμελήθηκε τη φωνητική. Ήταν η μόνη συνθέτρια που συνεργάστηκε άμεσα με τον Hugo σε όπερα και η πρώτη γυναίκα συνθέτρια του 19ου αιώνα της οποίας έργο παρουσιάστηκε στην όπερα του Παρισιού.
Η Louise συνέχισε να συνθέτει πολλά άλλα μουσικά είδη. Οι μεταγενέστερες συνθέσεις της περιλαμβάνουν 12 καντάτες, 6 μπαλάντες για πιάνο, μουσική δωματίου, έργα για κουαρτέτα εγχορδών, ένα τρίο για πιάνο, το οποίο περιλαμβάνει θέματα από τον «Fausto» και την «Esmeralda» και πολλά φωνητικά έργα. Έγραψε και δημοσίευσε επίσης δύο τόμους ποίησης, το «Les Glanes», που έλαβε βραβείο από τη Γαλλική Ακαδημία και το «Nouvelles Glanes».Ο Berlioz, που κι εκείνος τη θαύμαζε και αναγώριζε το ταλέντο της, έγραψε και της αφιέρωσε το έργο του «Νuits d’été» για φωνή και πιάνο. Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας έχει ψηφιοποιημένες τις παρτιτούρες της Louise-Angélique Bertin για την όπερα «Esmerelda».
Ouverture από το «Le Loup garou»
Η Louise–Angélique Bertin πέθανε στο Παρίσι το 1877.
Πηγές:
Wikipedia
Melissa Wertheimer
