ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Elisabetta de Gambarini (1731–1765)
«Σε αυτό το σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα της καριέρας της, η Γκαμπαρίνι απέκτησε φήμη ως μουσικός, ερμηνεύοντας και συνθέτοντας σε όλη της τη ζωή».
Anthony Frederick George Noble
Βρετανίδα συνθέτρια, μεσόφωνος, οργανίστα, τσεμπαλίστα, πιανίστα, μαέστρος ορχήστρας και ζωγράφος του 18ου αιώνα.
Η Elisabetta de Gambarini γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1731. Ο ευγενής, ιταλικής καταγωγής, πατέρας της ασχολούνταν με τη γραφειοκρατία, ενώ η μητέρα της δίδασκε μουσική σε παιδιά της αριστοκρατίας.
Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με την επίσημη μουσική της εκπαίδευση, ωστόσο υπάρχουν εικασίες ότι μπορεί να έχει σπουδάσει με τον Francesco Geminiani. Αναγνωρίστηκε ως μια υπέροχη μετζοσοπράνο φωνή σε νεαρή ηλικία, κάνοντας εμφανίσεις σε όλο το Λονδίνο όταν ήταν ακόμα στην εφηβεία της. Ερμήνευσε και έκανε πρεμιέρα μια σειρά από χορωδιακά και οπερατικά μέρη έργων του Handel. Από το 1748 άρχισε να παρουσιάζει και να δημοσιεύει δικά της έργα, τόσο για σόλο τσέμπαλο και όργανο, όσο και για φωνή με συνοδεία. Εξέδωσε επίσηςδύο τόμους εκμάθησης τσέμπαλου και ένα βιβλίο με συνθέσεις για ξύλινα πνευστά. Ήταν η πρώτη γυναίκα συνθέτης στη Βρετανία που δημοσίευσε συλλογές μουσικής για πληκτροφόρα που τις αφιέρωσε στη βαρόνη Viscountess Howe του Βασιλείου της Ιρλανδίαςκαι στον Δούκα του Marlborough αντίστοιχα. Η μουσική της είχε πολλούς οπαδούς και υποστηρικτές, ανάμεσά τους, διάσημοι μουσικοίόπως, Handel και Geminiani, καθώς καιδιάφοροι δούκες, δικηγόροι, βαρόνοι και ναυτικοί. Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας της, η Elisabetta εμφανιζόταν στο Haymarket Theatre και στο Concert Room στην Dean Street, στο Soho. Εκτός από τα έργα που δημοσιεύτηκαν κατά τη διάρκεια της ζωής της, ένα Μινουέτο συμπεριλήφθηκε μεταθανάτια σε μια μεταγενέστερη μουσική συλλογή. Επίσης, γνώριζε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά.
Η μουσική της Elisabetta ανήκει στο όψιμο μπαρόκ και στις αρχές του κλασικισμού. Έλαβε αξιοσημείωτη αναγνώριση ως γυναίκα – μουσικός όλων των εποχών, τόσο ως συνθέτης, όσο και ως ερμηνεύτρια των έργων της. Οι φωνητικές συνθέσεις της είναι πιο αξιόλογες και πιο δουλεμένες από τις ορχηστρικές. Στη δημοτικότητά της βοήθησε και η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στη μουσική και στα κοινά κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Η μουσική θεωρούνταν κοινωνικό επίτευγμα για τις γυναίκες, το οποίο αντικατόπτριζε την ευγένεια της οικογένειάς τους, γέμιζε τον ελεύθερο χρόνο τους και έδιωχνε τη ραθυμία και το θυμό, ενώ στην περίπτωση μιας νεαρής γυναίκας, ήταν ένα πλεονέκτημα για την απόκτηση συζύγου.
Ένα χρόνο πριν πεθάνει παντρεύτηκε τον Etienne Chazal, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη. Απεβίωσε στο Λονδίνο, πιθανόν κατά τη διάρκεια του τοκετού, το 1765.
