Tikhon Khrennikov (1913-2007) Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής

Tikhon Khrennikov (1913-2007)

«Ο Στάλιν, κατά τη γνώμη μου, ήξερε τη μουσική καλύτερα από οποιονδήποτε από εμάς. Όπως και στην κλασική αρχαία Ελλάδα, έτσι και στη μουσική Σοβιετική Ένωση ήταν υψίστης σημασίας για το κράτος. Η πνευματική επιρροή από τους μεγαλύτερους συνθέτες καικαλλιτέχνες στο σχηματισμό των ευφυών και ισχυρών ανθρώπων,

πρώτα απόλα μέσω του ραδιοφώνου, ήταν τεράστια»

Tikhon Khrennikov

Ρώσος συνθέτης και πιανίστας

   Ο Τίχον Χρένικοφ γεννιέται το 1913 στην πόλη Έλετες στην κεντρική Ρωσία και είναι το τελευταίο από τα δέκα παιδιά της οικογένειας. Από μικρός δείχνει τη μουσική του κλίση καθώς μαθαίνει να παίζει πιάνο, κιθάρα, μαντολίνο και γίνεται μέλος της παιδικής χορωδίας της πόλης του. Στα εφηβικά του χρόνια μετακομίζει στη Μόσχα όπου σπουδάζει σύνθεση και πιάνο στο Ωδείο της Μόσχας και στο Κρατικό Μουσικό Κολλέγιο του Gnessin. Από αυτή του την ηλικία χρονολογούνται οι πρώτες και αξιόλογες συνθέσεις του όπως το «Πρώτο κοντσέρτο για πιάνο», η «Πρώτη συμφωνία» του και μια «Σειρά από τραγούδια». Μέχρι και τη δεκαετία του 1930, ο Χρένικοφ θεωρείται επίσημα ο κορυφαίος σοβιετικός συνθέτης, λόγω του νεαρού της ηλικίας του. Έχοντας υιοθετήσει το αισιόδοξο, δραματικό και ασύστολα λυρικό ύφος που προτιμούν οι σοβιετικοί ηγέτες, συνεχίζει την αναγνωρισιμότητά του με το «Τραγούδι της Μόσχας».

  Διορίζεται μουσικός διευθυντής στο Κεντρικό Θέατρο του Κόκκινου Στρατού. Είναι επίσης γνωστός για την πολιτική του δράση, καθώς το 1947 εντάσσεται στο Κομμουνιστικό Κόμμα και γίνεται βουλευτής του Ανώτατου Σοβιέτ. Το 1948, ο Ιωσήφ Στάλιν διορίζει τον Χρένικοφ Γραμματέα της Ένωσης των Σοβιετικών Συνθετών, μια θέση που θα κρατήσει μέχρι την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.Στις αρχές του 1948 επίσης, περισσότεροι από 70 συνθέτες, μουσικοί και καθηγητές μουσικής κλήθηκαν σε ένα τριήμερο συνέδριο στο Κρεμλίνο, για να λάβουν διάλεξη από τον επικεφαλής ιδεολόγο του κομμουνιστικού κόμματος Αντρέι Ζντάνοφ, για το πώς να γράφουν μουσική. Ως ένας από τους κύριους ομιλητές, ο Χρένικοφ υποστήριξε τη γραμμή του κόμματος και επιτέθηκε και στους τρεις κορυφαίους συνθέτες που ήταν παρόντες, Σοστακόβιτς, Προκόφιεφ καιΧατσατουριάν, μια επίθεση που είχε να κάνει με την αφηρημένη «φορμαλιστική» μουσική, δύο μήνες μετά το περίφημο ψήφισμα της Κεντρικής επιτροπής, η οποία καταδίκασε το«φορμαλισμό» του Σοστακόβιτς, του Προκόφιεφ και άλλων. Χρόνια αργότερα, υπερασπίστηκε αυτή του τη συμπεριφορά λέγοντας σε έναν ανταποκριτή του BBC: «Μου είπαν – με ανάγκασαν – να διαβάσω εκείνη την ομιλία που περιέχει επίθεση στον Σοστακόβιτς και στον Προκόφιεφ. Τι άλλο θα μπορούσα να είχα κάνει; Αν είχα αρνηθεί, θα με είχαν διώξει». Για πολύ καιρό υποστηρίχθηκε ότι, χάρη στις προσπάθειες του Χρένικοφ, κανένας Σοβιετικός συνθέτης δεν συνελήφθη ούτε διώχθηκε.

  Τα τελευταία του χρόνια, ο Κρέννικοφ έκανε εξαιρετικά αρνητικές δηλώσεις για την Περεστρόικα, τους ηγέτες της, την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και την εκκαθάριση αντίστοιχων δομών: «Ήταν μια προδοσία από τους ηγέτες μας. Θεωρώ προδότες του κόμματος και του λαού τον Γκορμπατσόφ και τους κολλητούς του, που οργάνωσαν εσκεμμέναδιώξεις της σοβιετικής τέχνης…». Τα απομνημονεύματά του δημοσιεύθηκαν το 1991 μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.

   Η μουσική του, επηρεασμένη αρχικά από τον Χίντεμιθ, απλή, ανθρώπινη κι ως ένα βαθμό απλοϊκή, χαρακτηρίζεται από τις λαϊκές μελωδίες της πατρίδας του. Έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, έπαθλα, μετάλλια και τίτλους όπως, Έπαθλα Στάλιν, Βραβείο Λένιν, Βραβείο του Τάγματος της Τιμής, Βραβείο του Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας, Μετάλλιο της Φιλίας των Λαών, Βραβείο του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσικής της UNESCO, Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ κ.α. Έγραψε συμφωνίες, κοντσέρτα για πιάνο, για βιολί, για τσέλο, όπερες, οπερέτες, μπαλέτα, μουσική δωματίου, σκηνική μουσική και κινηματογραφική μουσική.  

  Πεθαίνει στη Μόσχα το το 2007 και είναι θαμμένος δίπλα στον τάφο των γονιών του στη γενέτειρα πόλη.

 

χαλβάς Γούναρης
roz-panthiras-adv1

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.