Samuel Barber (1910-1981) Γράφει η Νατασα Παπαστάθη Καθηγήτρια Μουσικής

Samuel Barber (1910-1981)

«Τι απαίσιο που ο καλλιτέχνης έχει καταντήσει να είναι η καραμελίτσα με μέντα που παίρνει η κοινωνία μετά το δείπνο»

Samuel Barber

Αμερικανός συνθέτης, πιανίστας, βαρύτονος μαέστρος και δάσκαλος.

Ο Μπάρμπερ γεννιέται στο Γουέστ Τσέστερ της Πενσυλβάνια το 1910, σε μια οικογένεια που του προσφέρει όλες τις ανέσεις, παιδεία και κοινωνική μόρφωση. Ο πατέρας του είναι γιατρός, η μητέρα του πιανίστα και συγγενείς από τη δική της πλευρά είναι μουσικοί με κλίση στο κλασικό τραγούδι. Από τα έξι του χρόνια αρχίζει την ενασχόλησή του με το πιάνο και το τσέλο και σχεδόν άμεσα παρουσιάζει τις πρώτες του συνθέσεις. Στα δώδεκα χρόνια του γίνεται οργανίστας σε μια εκκλησία της περιοχής και δύο χρόνια μετά εντάσσεται σε ένα πρόγραμμα Νέων Καλλιτεχνών στο Ιντσιτούτο Μουσικής του Curtis, όπου για δέκα περίπου χρόνια αναπτύσσει το ταλέντο του στο πιάνο, τη φωνή και τη σύνθεση. Στη συνέχεια εντάσσεται σε αντίστοιχο πρόγραμμα για ενήλικες. Γνωρίζεται με τον συμμαθητή του Gian Carlo Menotti με τον οποίο, εκτός από τα κοινά όνειρα και το πάθος για τη μουσική, τους ενώνει και η συντροφικότητα η οποία κράτησε πάνω από σαράντα χρόνια. Έρχεται σε επαφή με τον εκδοτικό οίκο Schirmer που θα συνεργαστεί μέχρι το τέλος της ζωής του. Κερδίζει το Βραβείο της Ρώμης και συνεχίζει τις σπουδές του στην Αμερικανική Ακαδημία της Ρώμης, αλλά και ιδιωτικά.

   Στα πρώτα χρόνια της καριέρας του εμφανίζεται ως βαρύτονος κερδίζοντας ένα εβδομαδιαίο συμβόλαιο στο ραδιόφωνο του NBC. Τα ορχηστρικά του έργα παρουσιάζονται από δημοφιλείς ορχήστρες και αρχίζουν σιγά – σιγά να κερδίζουν κοινό και κριτικούς. Με την είσοδο των ΗΠΑ στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, οΜπάρμπερ εντάσσεται το Στρατιωτικό Αεροπορικό Σώμα και στα τρία χρόνια της παραμονής του εκεί γράφει αρκετά σημαντικά έργα. Με τον αγαπημένο του Μενότι, αγοράζουν ένα σπίτι και εγκαθίστανται σε ένα προάστιο βόρεια του Μανχάταν. Εκεί ζούνε αρμονικά και ασχολούνται με τη μουσική που τόσο αγαπούνε και οι δύο. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ τον επιλέγει να είναι μέλος της αμερικανικής αντιπροσωπείας στο Α Ανοιξιάτικο Φεστιβάλ Μουσικής της Πράγας, όπου έργα του παρουσιάζονται μαζί με έργα επίσης σπουδαίων Αμερικανών συνθετών.

  Στη συνέχεια ασχολείται με τη διεύθυνση δικών του έργων, συναυλίες, ηχογραφήσεις σε διάφορα μέρη του κόσμου. Εκλέγεται Αντιπρόεδρος του Διεθνούς Μουσικού Συμβουλίου και συνεργάζεται με τη σοπράνο Leontyne Price. Οι δύο πρώτες του όπερες στις οποίες γράφει και τα λιμπρέτα, τυχαίνουν ενθουσιασμού και θετικής αντιμετώπισης. Δε συμβαίνει το ίδιο όμως με την τρίτη. Μετά την αποτυχή πρεμιέρα της πέφτει στον αλκοολισμό και την κατάθλιψη που επηρεάζουν τη συνθετική παραγωγή του. Αυτή η κατάσταση οδηγεί στη λήξη της σχέσης του με τον Μενότι. Επανέρχεται αργά αλλά σταθερά και με τη θεραπευτική ιδιότητα της μουσικής συνθέτει μέχρι το τέλος της ζωής του. Πεθαίνει από καρκίνο το 1981στο διαμέρισμά του στο Μανχάταν και είναι θαμμένος στο κοιμητήριο του Όκλαντς.

   Αρχικά, η μουσική του είναι περισσότερο παραδοσιακά ευρηματική, παρά ειδικά «αμερικάνικη». Συντηρητική στο ιδίωμα, είναι μελωδική, ρομαντικής έμπνευσης, εκλεπτυσμένη και λαμπρή. Όμως, από τις αρχές του 1940 περίπου ο Μπάρμπερ υιοθετεί ένα ύφος πιο προσωπικό, κάτω από την επίδραση του Στραβίνσκι. Έπαιξε και μελέτησε τη μουσική του Μπαχ και ήταν οπαδός του Μπραμς, από τον οποίο έμαθε πώς να κρύβει βαθιά συναισθήματα σε μικρές φράσεις ιδιαίτερα φορτισμένης μουσικής έκφρασης. Ο Μπάρμπερ παρουσιάζει μια έντονη στιλιστική προσωπικότητα που εκφράζεται στον πετυχημένο εκλεκτικισμό, στην πλούσια μελωδική και επινοητική σύνθεση και στις ικανότητές του σαν ενορχηστρωτή. Τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιντζερ 2 φορές. Ήταν μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών. Κέρδισε τη φήμη του με το «Adagio» για έγχορδα. Δίδαξε στο Ινστιτούτο Κουρτς της Φιλαδέλφειας. Θεωρείται ένας από τους πιο φημισμένους συνθέτες του 20ου αιώνα.

«Μάλλον κανένας άλλος Αμερικανός συνθέτης δεν έχει γνωρίσει τέτοια πρόωρη, όπως επίμονη και μακροχρόνια επιτυχία»

Donal Hanahan

                                                                                                         Κριτικός μουσικής

 

 

 

 

 

χαλβάς Γούναρης
roz-panthiras-adv1

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.