ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Nadezhda Purgold Rimskaya-Korsakova (1848-1919)
Ρωσίδα πιανίστα και συνθέτρια – σύζυγος του Nicolai Rimsky-Korsakov.
H Nadezhda Purgold γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το φθινόπωρο του 1848 σε πολύτεκνη μουσική οικογένεια. Άρχισε να παίζει πιάνο από τα εννέα της χρόνια και γράφτηκε για να σποδάσει στο Ωδείο της πόλης. Ο Anton Gerke της δίδαξε πιάνο, ο Nikolai Zaremba θεωρία της μουσικής και ο Nikolai Rimsky-Korsakov σύνθεση και ενορχήστρωση τα επόμενα χρόνια. Στις μουσικές βραδιές που διοργάνωνε στο σπίτι του ο Alexander Dargomyzhsky και ο Mily Balakirev, η Nadezhda έπαιζε πιάνο και ήρθε σε επαφή με εξέχουσε μουσικές προσωπικότητες της Ρωσίας όπως, ο Modest Mussorgsky και ο Alexander Borodin.
Γνώρισε τον Nikolai Rimsky-Korsakov στο σπίτι του Dargomyzhsky. Λίγο μετά την πρώτη τους συνάντηση, ο συνθέτης έγραψε ένα τραγούδι το οποίο της αφιέρωσε. Άρχισε να την επισκέπτεται συχνά, τόσο στο σπίτι της πατρικής της οικογένειας στην Αγία Πετρούπολη όσο και στο εξοχικό της στο Lyesnov. Εκείνη βρήκε σε αυτόν άφθονη ζεστασιά και ευγένεια. Ο γάμος δεν άργησε να έρθει. Ο Mussorgsky ήταν ο κουμπάρος του ζευγαριού, το οποίο απέκτησε επτά παιδιά. Η Nadezhda είχε διπλό ρόλο, όπως ακριβώς και η Clara με τον Robert Schumann. Ήταν μία εξαιρετική γυναίκα με ικανότητα, ομορφιά, χάρη, ισχυρή θέληση και μόρφωση, καθώς εκπαιδεύτηκε μουσικά από τον σύζυγό της. Έτσι, αποδείχθηκε μια καλή και πιο απαιτητική κριτικός του έργου του. Η επιρροή της πάνω του σε μουσικά ζητήματα ήταν αρκετά ισχυρή ώστε ο Balakirev και ο Stasov να αναρωτιούνται μερικές φορές αν τον παρέσυρε προς τις μουσικές της προτιμήσεις. Αν και σταδιακά εγκατέλειψε τη σύνθεση μετά τον γάμο της, λόγω των καθηκόντων της, άσκησε σημαντική επιρροή στη δημιουργία των τριών πρώτων όπερων του συζύγου της. Ταξίδεψε με τον αγαπημένο της Nikolai, παρακολούθησε πρόβες, διόρθωσε και ενορχήστρωσε συνθέσεις του ίδιου και άλλων. Χρόνια αργότερα, ο Nikolai έγραψε: «Η εισαγωγή από το έργο «The Maid of Pskov», από την πρώτη νότα μέχρι την τελευταία, ανήκει σε ένα άθλιο κορίτσι που αγαπώ πολύ, πολύ».
Ο Nikolai Rimsky-Korsakov
Στην κοινωνική ζωή του ζευγαριού, η Nadezhda συμμετείχε ενεργά σε συγκεντρώσεις στο σπίτι τους, ως συνοδός και σολίστ. Σε μια από τις μουσικές βραδιές, ο Tchaikowsky έπαιξε το φινάλε της «Μικρής Ρωσικής Συμφωνίας του – αρ.2». Αφού άκουσε το έργο με προσοχή, παρακάλεσε τον συνθέτη κλαίγοντας να την αφήσει να το διασκευάσει για πιανιστικό ντουέτο. Σε θέματα επίσης, που αφορούσαν τον σύζυγό της ήταν εξαιρετικά αυστηρή και υπερασπιστική και πάντα είχε άποψη για το ύφος της μουσικής του και της διδασκαλίας του.
Μετά τον θάνατο του Nikolai, η Nadezhda έγινε η διαχειρίστρια της πνευματικής περιουσίας του. Ασχολήθηκε με την επιμέλεια και έκδοση των λογοτεχνικών και μουσικών έργων του. Αυτά περιελάμβαναν την αυτοβιογραφία του, συλλογές άρθρων και σημειώσεων για τη μουσική, καθώς και ένα μέρος της αλληλογραφίας του με φίλους. Πέρασε το υπόλοιπο της ζωής της διατηρώντας με τιμή και υπερηφάνεια την κληρονομιά του.
Ο Dargomyzhsky της δίδαξε πώς να μεταγράφει για πιάνο τις ορχηστρικές παρτιτούρες, ένα έργο στο οποίο ήταν ιδιαίτερα ταλαντούχα και επιδέξια και που θα το χρησιμοποιούσε με επιτυχία. Οι μεταγραφές της για πιάνο με τέσσερα χέρια περιλαμβάνουν ορχηστρικά και φωνητικά έργα των Dargomyzhsky, Rimsky-Korsakov, Borodin, Glazunov.
Πέθανε την άνοιξη του 1919 από ευλογιά στην Αγία Πετρούπολη. Aρχικά θάφτηκε με τον σύζυγό της στο νεκροταφείο Novodevichy. Το 1936, τα λείψανα του ζευγαριού μεταφέρθηκαν στη Νεκρόπολη των Δασκάλων Τέχνης, στη Μονή Alexander Nevsky.
Το ταφικό μνημείου του μουσικού ζευγαριού
Μετά τον θάνατό της, ο γιος της Andrey Nikolayevich Rimsky-Korsakov, συνέχισε τις προσπάθειές της, γράφοντας μια πολύτομη μελέτη για τη ζωή και το έργο του πατέρα του.
Σήμερα σώζονται πολλά από τα χειρόγραφά της. Ο Tchaikowsky της αφιέρωσε το «Cradle Song του — Νο. 1», κατά τη διάρκεια της πρώτης της εγκυμοσύνης. Οι επιστολές της Nadezhda προς τον Tchaikowsky φυλάσσονται στο Κρατικό Μουσικό Μουσείο στο Klin.
Πηγές:
https://en.tchaikovsky-research.net/pages/Nadezhda_Rimskaya-Korsakova
https://en.wikipedia.org/wiki/Nadezhda_Rimskaya-Korsakova
https://www.findagrave.com/memorial/232547775/nadezhda_nikolayevna-rimskaya-korsakova
