ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Marianna Agata Wołowska Szymanowska(1789 – 1831)
«…μια από τις πιο ολοκληρωμένες ερμηνεύτριες του πιανοφόρτε που έχουμε ακούσει ποτέ: το γούστο της είναι εκλεπτυσμένο και η έκφρασή της τέλεια»
Περιοδικό London Harmonicon
Πολωνή συνθέτρια και πιανίστρια
Η Marianna Agata Wołowska Szymanowskaγεννήθηκε στη Βαρσοβία το 1789 σε οικογένεια με εβραϊκές ρίζες. Ο πατέρας της ήταν ζυθοποιός, ενώ η μητέρα της είχε ευγενική καταγωγή. Δεν υπάρχουν βέβαιες πληροφορίες για την εκπαίδευσή της, ωστόσο, φαίνεταιαρχικά να είναι αυτοδίδακτη, ενώ στη συνέχεια,να έχει διδαχθεί πιάνο από τους Antoni Lisowski και Tomasz Gremm και σύνθεση από τους Franciszek Lessel, Karol Kurpinski και Josef Elsner. Πολύ νωρίς ξεκίνησε τις δημόσιες εμφανίσεις της ως πιανίστρια. Οι γονείς της,αναγνωρίζοντας τη μουσική της ικανότητα,απολάμβαναν τις παραστάσεις της, αρχικά στις οικογενειακές συγκεντρώσεις όπου αυτοσχεδίαζε και συνόδευε τη μητέρα της στο τραγούδι, ενώ στη συνέχεια, άνοιξαν το σαλόνι του σπιτιού τους, προκειμένου να το επισκεφτούν διανοούμενοι και σπουδαίες καλλιτεχνικές προσωπικότητες της εποχής. Έτσι, είχε την ευκαιρία να διδαχθεί από όλους αυτούς(Spontini, Dussek, Catalani), αλλά και να εντυπωσιάσει η ίδια τους παρευρισκόμενους.
Ήταν περιζήτητη πιανίστρια, καθώς γοήτευε το κοινό, τόσο με τις τεχνικές της ικανότητες όσο και με την προσωπικότητά της. Αυτά τα χαρίσματα σε συνδυασμό με τον χαρακτήρα και την ομορφιά της την έκαναν να κερδίσει την αγάπη και τη φιλία από εξέχοντα πρόσωπα όπως, Beethoven, Field – της αφιέρωσαν και συνθέσεις τους – Rossini, Hummel, Cherubini, Goethe και Baillot, κάτι που αποδεικνύεται από την άφθονη αλληλογραφία.
Παντρεύτηκε τον Józef Szymanowski, έναν πλούσιο γαιοκτήμονα, με τον οποίο απέκτησαντρεις κόρες. Έδωσε τα πρώτα της ρεσιτάλ στη Βαρσοβία και στο Παρίσι και στη συνέχεια σε όλη σχεδόν την Ευρώπη. Όταν επισκέφτηκε τα ρωσικά εδάφη και ιδιαίτερα την Αγία Πετρούπολη, έπαιξε πιάνο στην Αυτοκρατορική Αυλή, επί του Τσάρου Αλέξανδρου Α και πήρε τον τίτλο της Πρώτης Πιανίστριας. Εκεί επίσης, συναντήθηκε με τον αυστριακό συνθέτη και βιρτουόζο πιανίστα Johann Hummel, με τον οποίο συνέπραξε σε παραστάσεις. Λόγω των πολλών καλλιτεχνικών της υποχρεώσεων, ο γάμος της κλονίστηκε και διαλύθηκε. Εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αγία Πετρούπολη, όπου αφοσιώθηκε στη σύνθεση, στη διδασκαλία του πιάνου και στην ανατροφή των παιδιών της. Έκανε μια σειρά διαλέξεων για την τεχνική και ερμηνεία του πιάνου.
Συνέθεσε περισσότερα από εκατό έργα, ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνονται τραγούδια, μουσική δωματίου, έργα για πιάνο, τα οποία δημοσιεύτηκαν κυρίως από τις εκδόσειςBreitkopf και Hartel, αλλά και άλλες ρωσικές και πολωνικές. Ανάμεσα στα έργα της για πιάνο υπάρχουν αξιόλογα νυχτερινά, βαλς, πολωνέζες, μαζούρκες και σπουδές. Ο Chopin, θαύμαζε τη Marianna και η επιρροή του έργου της είναι φανερή στον κορυφαίο πολωνό συνθέτη.
Παρά τη σύντομη ζωή της, η Marianna μπόρεσε να επιτύχει πολλά ως μουσικός και να συμβάλει στη μελλοντική ανάπτυξη της μουσικής για πιάνο και φωνή. Ήταν η πιο καταξιωμένη πιανίστρια της Πολωνίας πριν από τον Chopin, ενώ η καριέρα της προμηνύει τη δική του. Θεωρείται μία από τους πρώτους επαγγελματίες βιρτουόζους πιανίστες στην Ευρώπη, κατά τον 19ο αιώνα.
Το έργο της, που χαρακτηρίζεται στιλιστικά ως μέρος της προ-ρομαντικής περιόδου και του πολωνικού συναισθηματισμού, υπάρχει σε χειρόγραφη μορφή στη Jagiellonian Library της Κρακοβίας. Η κόρη της Celina παντρεύτηκε τον Πολωνό ρομαντικό ποιητή Adam Mickiewicz, ο οποίος είχε στενή καλλιτεχνική συνεργασία με τον Chopin. Με τον πολωνό συνθέτη CarolSzymanowski υπάρχει τυχαία συνωνυμία.
Πέθανε από χολέρα στην Αγία Πετρούπολη το 1831, κατά τη διάρκεια επιδημίας.
«Και έτσι η καρδιά σου παρηγορείται και ξέρει
ότι είναι ζωντανή, και χτυπάει, και θα χτυπά
σε ευγνωμοσύνη για ένα δώρο που δεν αξίζει,
ανυπόμονα να παραδοθεί, να επιστρέψει.
Τώρα νιώθεις —αν διαρκούσε!—
τη διπλή χαρά της μουσικής και της αγάπης»
“Aussöhnung” του 1823
Johann Wolfgang von Goethe
Νιώθοντας ερωτευμένος μαζί της στα 70 του χρόνια
Πηγές:
Wikipedia
A Modern Reveal
