ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Louise Farrenc (1804–1875)
Γαλλίδα συνθέτρια, πιανίστρια και δασκάλα της ρομαντικής εποχής.
Η Louise Farrenc, με πατρικό όνομα Dumont,γεννήθηκε στο Παρίσι το 1804 σε μια οικογένεια άκρως καλλιτεχνική, αφού ο πατέρας της και ο αδερφός της ήταν ονομαστοί γλύπτες, ενώ αρκετές από τις γυναίκες συγγενείς της ήταν βασιλικές ζωγράφοι. Καθώς η οικογένειά της πίστευε πως και οι γυναίκες έχουν κάθε δικαίωμα στην τέχνη και στην αναγνωρισιμότητα, ξεκίνησε από νωρίς τις σπουδές της στο πιάνο με δασκάλα την Cecile Soria, μαθήτρια του συνθέτη Muzio Clementi. Όταν φάνηκαν οι ιδιαίτερες ικανότητές της στο πιάνο και η προοπτική της καριέρας, συνέχισε τα μαθήματα με τους Ignaz Moscheles και Johann Nepomuk Hummel. Δεδομένου του ότι συνέθετε καταπληκτικά, ούσα έφηβη, οι γονείς της έκαναν την εγγραφή της στο Ωδείο του Παρισιού, προκειμένου να σπουδάσει σύνθεση στην τάξη του Anton Reicha. Περίπου δύο χρόνια μετά την έναρξη των επίσημων σπουδών της, η Louise παντρεύτηκε τον συμφοιτητή της στο Ωδείο,Aristide Farrenc, φλαουτίστα και μετέπειτα μουσικό εκδότη. Σταμάτησε τα μαθήματά της με τον Reicha για να ταξιδέψει στη Γαλλία και να εμφανιστεί με τον Aristide. Αφού τελείωσαν τις περιοδείες τους, ο Aristide ίδρυσε τον παγκοσμίου φήμης εκδοτικό οίκο Farrenc Éditions, ενώ η Louise επανεγγράφηκε στην τάξη του Reicha για να διευρύνει περαιτέρω τις συνθετικές της γνώσεις, κάτι στο οποίο ο σύζυγός της την ενθάρρυνε, αναγνωρίζοντας το ταλέντο της.
Το ζευγάρι απέκτησε μια κόρη, τη Victorine, η οποία έγινε επίσης μια ταλαντούχα πιανίστρια, καθοδηγούμενη από τη μητέρα της, με εμφανίσεις ως σολίστ σε χώρες της Ευρώπης. Ηκαριέρα της όμως, διακόπηκε απότομα όταν πέθανε από μια σπάνια ασθένεια στην ηλικία των τριανταδύο μόλις ετών.
Τη δεκαετία του 1830, η Louise απέκτησε σημαντική φήμη ως ερμηνεύτρια και έτσι διορίστηκε στη μόνιμη θέση της Καθηγήτριας Πιάνου στο Ωδείο του Παρισιού, μια θέση που διατήρησε για τριάντα χρόνια και η οποία ήταν από τις πιο αναγνωρισμένες στην Ευρώπη. Ήταν επίσης η μόνη γυναίκα που κατείχε την αξιοσέβαστη θέση και αξίωμα στο Ωδείο του Παρισιού καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Δεν την ενδιέφερε να γίνει διάσημη, αλλά είχε δώσει όλο της το είναι στη διδασκαλία και στη σωστή μουσική καθοδήγηση. Οι αναφορές της εποχής καταγράφουν ότι ήταν μια εξαιρετική δασκάλα, με πολλούς από τους μαθητές της να αποφοιτούν με πρώτα βραβεία και να γίνονται επαγγελματίες μουσικοί. Παρ’ όλα αυτά η Louise πληρωνόταν λιγότερο από τους άνδρες συναδέλφους της για σχεδόν μια δεκαετία.Υποστήριξε την ίση αμοιβή για τις γυναίκες πολύ πριν γίνει η καθιερωμένη πρακτική, γράφοντας μια επιστολή στον διευθυντή του Ωδείου Daniel Auber, ζητώντας να πληρώνεται το ίδιο με τους άνδρες συναδέλφους της για παρόμοια εργασία – ένα αίτημα που αποδέχτηκε, εν μέρει, o διευθυντής, λόγω του μεγάλου σεβασμού του προς αυτήν ως μουσικού και δασκάλας.
Συνέθεσε έργα για πιάνο, συμφωνίες, χορωδιακά, μουσική δωματίου που θεωρείται το καλύτερο είδος των έργων της. Αρκετές από τις συνθέσεις της απέσπασαν θερμούς επαίνους από κριτικούς, συμπεριλαμβανομένου του RobertSchumann. Ως αναγνώριση της πολύ καλής δουλειάς της, κέρδισε δύο φορές το Βραβείο Chartier, το οποίο της απονεμήθηκε από την Ακαδημία Καλών Τεχνών για τη μουσική δωματίου.
Εκτός από τη διδακτική και ερμηνευτική της καριέρα, έγραψε και επιμελήθηκε επίσης, ένα σημαντικό βιβλίο με τίτλο «Le Trésor des pianistes», μια συλλογή έργων για πληκτροφόρα πάνω στο στυλ εκτέλεσης της πρώιμης μουσικήςπου αγαπούσε πολύ και που επηρέασε τις συνθέσεις της.
Ως ερμηνεύτρια και συνθέτρια, η Louise Farrenc ήταν γνωστή για τις ερμηνείες της πέραντου μουσικού τυπικού. Ενώ δηλαδή, άλλοι πιανίστες αναζητούσαν τα πιο φανταχτερά και δεξιοτεχνικά κομμάτια για να εντυπωσιάσουν το κοινό τους, εκείνη απολάμβανε τη μελέτη και την εκτέλεση των μεταγενέστερων και λιγότερο γνωστών σονάτων για πιάνο του Beethoven.
Απεβίωσε τον Σεπτέμβριο του 1875 στο Παρίσι.
Για αρκετές δεκαετίες μετά τον θάνατο της, η φήμη της ως ερμηνεύτριας επέζησε και το όνομά της συνέχισε να εμφανίζεται σε βιβλία όπως το «Pianistes célèbres» του Antoine François Marmontel. Ωστόσο, παρά τις νέες εκδόσεις των έργων της μουσικής δωματίου, τα έργα της ξεχάστηκαν σε μεγάλο βαθμό μέχρι που, στα τέλη του 20ού αιώνα, το ενδιαφέρον για τις γυναίκες συνθέτριες οδήγησε στην εκ νέου ανακάλυψη – και στη συνέχεια στην εκτέλεση και ηχογράφηση – πολλών από αυτών. Τον Δεκέμβριο του 2013, η Louise Farrenc ήταν το θέμα της εκπομπής του BBC Radio 3,«Composer of the Week».
Πηγές:
Wikipedia
https://www.naxos.com/Bio/Person/Louise_Farrenc/58351
Brenton Weichrich
https://www.aso.org/
