ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Kate Loder (1825–1904)
Αγγλίδα συνθέτρια και πιανίστρια.
Η Kate Loder γεννήθηκε στο Bath του Somerset της Αγγλίας το 1825, σε εξέχουσα μουσική οικογένεια, καθώς ο πατέρας της ήταν φλαουτίστας, η μητέρας δασκάλα πιάνου, η θεία της πιανίστρια, ο θείος της καθηγητής βιολιού, ένας ξάδερφός της συνθέτης και ο αδερφός της στην πορεία έγινε συνθέτης και μαέστρος. Πήρε τα πρώτα μουσικά μαθήματα από τον πιανίστα Henry Field, ο οποίος την προετοίμασε για τις εισαγωγικές εξετάσεις της στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής. Η πορεία της στο ίδρυμα αυτό ήταν λαμπρή, καθώς δύο φορές έτυχε υποτροφίας του King’s Scholar, ενώ στην πορεία δίδαξε εκεί ως η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια αρμονίας.
Η πρώτη της δημόσια εμφάνιση πραγματοποιήθηκε στα δεκαπέντε της χρόνια σε αίθουσα συνελεύσεων στο Bath, όταν ερμήνευσε το «Andante» του Sigismund Thalberg. Η ερμηνεία έλαβε θετικά σχόλια που περιέγραφαν την έφηβη πιανίστρια ως «ικανή πρώτης τάξεως». Λίγα χρόνια αργότερα, ερμήνευσε εκπληκτικά το «Κοντσέρτο σε σολ ελάσσονα» του Mendelssohn, παρουσία του συνθέτη. Ταυτόχρονα με τις πιανιστικές της εμφανίσεις, ασχολήθηκε και με την σύνθεση, παρουσιάζοντας η ίδια, αλλά και άλλοι σολίστες, τα έργα της.
Τελείωσε τις σπουδές της με μια σαφώς πολλά υποσχόμενη καριέρα μπροστά της, ως ερμηνεύτρια, συνθέτρια και δασκάλα. Η διδασκαλία θα παρέμενε σημαντικό μέρος της μουσικής της ζωής, ενώ μέρος της συνθετικήςτης παραγωγής είναι παιδαγωγικού χαρακτήρα.Διατήρησε ένα αρκετά γεμάτο πρόγραμμα εμφανίσεων, τυπικό των πιανιστών στα τέλη της δεκαετίας του 1840 και του 1850. Αν και επικεντρώθηκε κυρίως στο Λονδίνο, εμφανίστηκε και σε χώρους εκτός της βρετανικής πρωτεύουσας, όπου συμμετείχε σε φιλανθρωπικές συναυλίες, στη Φιλαρμονική Εταιρεία, στην Εταιρεία Βρετανών Μουσικών και σε διάφορες βραδιές μουσικής δωματίου.
Γνώρισε τον μελλοντικό σύζυγό της, τον χειρουργό Sir Henry Thomson, σε σπίτι μαθητή της που πήγαινε για διδασκαλία. Μετά τον γάμο και την απόκτηση τριών παιδιών, η Kate – LadyThomson εγκατέλειψε τις δημόσιες καλλιτεχνικές εμφανίσεις της, αν και το σπίτι του Thomson παρέμεινε ένα ενεργό πολιτιστικό κέντρο. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, ότι στο σαλόνι του σπιτιού η Kate οργάνωσε μια παράσταση του Requiem του Brahms, υπό τη διεύθυνση του Julious Stockhausen, ο οποίος δίδαξε τη χορωδία και ερμήνευσε μέρος του βαρύτονου σε αγγλικό κείμενο και όχι σε γερμανικό, όπως ήταν γραμμένο. Επίσης, λόγω έλλειψης χώρου για την τοποθέτηση ορχήστρας, η Kate διασκεύασε το μέρος της ορχήστρας για πιάνο, το οποίο απέδωσε η ίδια.
Η Kate Loder κατέκτησε μια αξιόπιστη και διακεκριμένη θέση στον κόσμο των πιανιστών. Οι ερμηνείες της απεικόνιζαν το παίξιμό της με πολύ γοητευτικό τρόπο, όντας ταυτόχρονα ομαλό και εκφραστικό. Ερμήνευε με μια καλαίσθητη επιδεξιότητα που ήταν πάντα ιδιαίτερη και εκπληκτική, προδίδοντας βαθειά μουσικότητα. Είχε μια μακρά φιλία και συνεργασία με την Clara Schumann. Διετέλεσε οργανίστρια στην εκκλησία του Αγίου Πέτρου, μια θέση που αναμφίβολα την οδήγησε να συνθέσει έργα για εκκλησιαστικό όργανο, τα οποία δημοσιεύτηκαν. Συνέθεσε επίσης την όπερα «L’Elisir d’Amore», μια εισαγωγή, δύο κουαρτέτα εγχόρδων, ένα τρίο για πιάνο, σονάτες για πιάνο και βιολί, έργα για βιολί, έργα για πιάνο και τραγούδια. Σε κάποια έργα της είναι επηρεασμένη από τον Chopin.
Πέρα από τη μουσική της ιδιότητα, η Kate είχε έντονο ενδιαφέρον για φιλανθρωπικές δραστηριότητες, καθώς ήταν υπεύθυνη σε ένα συσσίτιο για τα παιδιά φτωχών οικογενειών. Παρείχε δωρεάν μαθήματα πιάνου σε όσους δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν. Ήταν πρότυπο μητέρας και συζύγου και το πιο αγαπητό πρόσωπο της οικογένειας Thomson. Αποτέλεσε παράδειγμα καλοσύνης, υπομονής, φιλίας, ανιδιοτέλειας και απλότητας.
Υπέφερε από κάποια ασθένεια που την οδήγησε σε παράλυση. Πέθανε τον Αύγουστο του 1904 στο Bath και είναι θαμμένη στο Hendley Presbytery.
Αυτόγραφο της Kate Loder από το «Άλμπουμ με αυτόγραφα McFarren»,
Βασιλική Ακαδημία Μουσικής, Λονδίνο (RAMAB WM 2023-2163).
«Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της συναυλίας ήταν η εισαγωγή του Αndante του Thalberg στο πιάνο-φόρτε από τη δεσποινίδα Kate Loder, μια έφηβη κοπέλα, αλλά αξιοσημείωτο μουσικό ταλέντο, η οποία πρόσφατα εξελέγη Βασιλική Υπότροφος στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής. Είναι σύνηθες να βλέπουμε τις ερμηνείες των νέων με μια μεροληψία που είναι ασυμβίβαστη με την έκφραση γνώμης ως προς τα θετικά τους προσόντα, αλλά στην παρούσα περίπτωση, χωρίς δισταγμό, δηλώνουμε ότι η ερμηνεία της ήταν άριστης ποιότητας.
Ως ερμηνεία παιδιού, ήταν υπέροχη»
Εφημερίδα Bath Chronicle
«Η μικρή Kate Loder εκτέλεσε το Adagio και το Rondo
από το πρώτο Κοντσέρτο του Mendelssohn
με εκπληκτική ενέργεια και καθαρότητα»
Musical World
Πηγές:
https://momh.org.uk/exhibitions
https://www.salonwithoutboundaries.com
