Heitor Villa – Lobos (1887-1959) Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη Καθηγήτρια Μουσικής.

Heitor VillaLobos (1887-1959)

«Εγώ δεν χρησιμοποιώ τη λαογραφία, είμαι η λαογραφία»

Heitor Vila – Lobos

Βραζιλιάνος συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας, καθηγητής.

Ο Έϊτορ Βίλα Λόμπος γεννιέται στο Ρίο ντε Τζανέιρο το 1887. Ο ισπανικής καταγωγής πατέρας του είναι βιβλιοθηκάριος και ερασιτέχνης μουσικός. Από μικρός λοιπόν ο Έϊτορ μπαίνει στον κόσμο της μουσικής μαθαίνοντας κιθάρα, βιολοντσέλο, κλαρινέτο και αρμονία. Με τον ξαφνικό χαμό του πατέρα του, φροντίζει οικονομικά την οικογένεια με τη συμμετοχή του σε θεατρικές ορχήστρες του Ρίο. Έτσι λοιπόν, ξεκινά να εξερευνά το κάθε σημείο της χώρας του απορροφώντας την παράδοση και τη λαϊκή μουσική κουλτούρα κι έτσι οι πρώτες του συνθέσεις στην κιθάρα είναι επηρεασμένες από αντίστοιχα ακούσματα. Στα 25 του χρόνια παντρεύεται την πιανίστα Λουκία Γκιμαράες και αρχίζει να ασχολείται σοβαρά με τη σύνθεση. Τα έργα του αντλούν τα θέματά τους από τους ντόπιους βραζιλιάνικους θρύλους όπου υπάρχειχρήση «αρχέγονου» λαϊκού υλικού, αλλά και από μουσική ευρωπαίων συνθετών. Η μουσική του αρχίζει να προβάλλεται σε εκδηλώσεις και συναυλίες. Γνωρίζεται με τον πιανίστα Άρθουρ Ρουμπινστάιν. Η συνάντηση αυτή είναι καθοριστική, καθώς ο Ρουμπινστάιν έγινε φίλος και υποστηρτικτής του και τον εμπνέει να γράψει περισσότερη μουσική για πιάνο. Επισκέπτονται μαζί το Παρίσι και κάνουν συναυλίες που αφήνουν πολύ καλή εντύπωση στο γαλλικό κοινό. Καθοριστικές είναι και οι συναναστροφές του Βίλα Λόμπος με τον Κόπλαντ, τον Βαρέζ, τον Πικάσο και άλλα σπουδαία πρόσωπα του πολιτισμού.

   Λίγο αργότερα γνωρίζεται με τον σπουδαίο κιθαριστή Αντρέ Σεγκόβια, ο οποίος του παραγγέλνει μια σπουδή, ενώ ο Βίλα Λόμπος του ετοιμάζει έργο με 12 σπουδές για κιθάρα απεικονίζοντας στην καθεμιά φιγούρες από πλανόδιους μουσικούς της Βραζιλίας – έργο που θα φέρει επανάσταση όχι μόνο στη διδακτική της κιθάρας, αλλά και στο μουσικό ύφος.

   Από το 1930 και μετά διοργανώνει συναυλίες στο Σάο Πάολο, συνθέτει πατριωτική και εκπαιδευτική μουσική, γίνεται διευθυντής στο φορέα «Εποπτεία μουσικής και καλλιτεχνικής εκπαίδευσης» με σπουδαίες μουσικές αρμοδιότητες. Πραγματοποιεί αξιόλογο εκπαιδευτικό έργο ολοκληρώνοντάς το με την ίδρυση του «Εθνικού Ωδείου Canto Orfeonico» και τη δημιουργία πολυάριθμων χορωδιών, κυρίως στα σχολεία. Στα πενήντα του χρόνια εγκαταλείπει τη σύζυγό του και συνάπτει σχέση με μια άλλη γυναίκα μουσικό, με την οποία θα παραμείνουν μαζί μέχρι τον θάνατό του. Εκείνη του ασκεί μεγάλη επιρροή και της αφιερώνει αρκετά από τα έργα του.

  Την ημέρα της ανεξαρτησίας της Βραζιλίας 7 Σεπτεμβρίου 1939, ο συνθέτης έχει σπουδαίο μουσικό ρόλο, καθώς επιμελήθηκε τον εθνικό ύμνο και άλλα έργα που παρουσιάστηκαν εκείνη την ημέρα. Στη συνέχεια ταξιδεύει στην Αμερική, στη Μεγάλη Βρετανία, στο Ισραήλ και στο Παρίσι. Η δημοφιλία του αυξάνεται και συνεχώς δέχεται παραγγελίες για σύνθεση έργων. Το 1959, το τελευταίο έτος της ζωής του, σε μια συνέντευξη αναφέρει απογοητευμένος ότι «η Βραζιλία κυριαρχείται από μετριότητα». Πεθαίνει στο Ρίο, η κηδεία του γίνεται με δημόσια δαπάνη και είναι θαμμένος στο κοιμητήριο São João Batista στο Ρίο ντε Τζανέιρο.

   Ο Βίλα Λόμπος είναι ίσως ο σπουδαιότερος συνθέτης της Νότιας Αμερικής. Τα έργα του πουείναι επηρεασμένα από βραζιλιάνικους ρυθμούς και μελωδίες έχουν τάσεις προς την πολυτονικότητα. Εξαιρετικά πληθωρικός συνθέτης με αναμενόμενες τις έντονες εναλλαγές στην ποιότητα. Μελωδικός και ρομαντικός χρησιμοποίησε διάφορες τεχνικές και διάφορους συνδυασμούς οργάνων και φωνών με ιδιαίτερους εθνικιστικούς στόχους. Στη Βραζιλία, η ημέρα των γενεθλίων του 5 Μαρτίου, εορτάζεται ως «Ημέρα Εθνικής Κλασικής Μουσικής». Έχει γράψει περισσότερα από 2000 έργα στα οποία συμπεριλαμβάνονται όπερες, μπαλέτα, οι θαυμάσιες «Μπαχιάνας Μπραζιλιέρας» σαν έκφραση θαυμασμού για τον Μπαχ, συμφωνίες, συμφωνικά ποιήματα, κοντσέρτα, έργα για πιάνο, για τσέλο (υπήρξε επαγγελματίας τσελίστας), για κιθάρα τα οποία εμπνεύστηκε από τον Σεγκόβια, όπως προαναφέρθηκε, και πολλά άλλα.

 

χαλβάς Γούναρης
roz-panthiras-adv1

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.