Claudia Francesca Rusca (1593-1676) Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη Καθηγήτρια μουσικής

ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ

Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής

Claudia Francesca Rusca (1593-1676)

Ιταλίδα συνθέτης, τραγουδίστρια, οργανίστα

και δασκάλα Μιλανέζικης καταγωγής.

  Υπάρχουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη ζωή της Ρούσκα από τη «Βιογραφία των μοναχών της Santa Caterina της Μπρέρα», ένα χειρόγραφο που γράφτηκε από μια ανώνυμη μοναχή που έζησε στο μοναστήρι μετά το 1670 και φυλάσσεται στη Βιβλιοθήκη Ambrosiana στο Μιλάνο. Σύμφωνα με αυτές: η Κλαούντια Ρούσκα γεννήθηκε το 1593 και από νωρίς έδειξε την κλίση της στη μουσική. Έτσι, οι γονείς της φρόντισαν για τη μουσική της παιδεία. Ήδη συνέθετε και τραγουδούσε εξαιρετικά, πράγμα που προκάλεσε τον έπαινο, τον θαυμασμό αλλά και το σεβασμό από όσους τους έβλεπαν. Επέλεξε να μπει στο μοναστήρι για να ασχοληθεί με τη διδασκαλία της μουσικής στις μοναχές. Όμως εκεί καλλιεργήθηκαν κι άλλες πτυχές του χαρακτήρα της όπως, η μεγάλη υπομονή της και η επιμονή για την επίτευξη των στόχων της, η πολύ καλή μνήμη, η επιμέλεια και η επιτυχία της ως εκπαιδευτικός. Συμμετείχε ενεργά στον τρόπο ζωής των μοναχών τόσο βαθειά, που αποφάσισε σε ώριμη ηλικία να ακολουθήσει τον μοναχισμό. Έγινε μια αξιοζήλευτη μοναχή με πολλές αρετές κι ενώ της προτάθηκε περαιτέρω εξέλιξη στην ιεραρχία του μοναστηριού, δε δέχθηκε λόγω ταπεινότητας και σωματικής αδυναμίας. Συνέθεσε πολλά ενδιαφέροντα έργα όπως, ιερά κοντσέρτα, εσπερινό, μοτέτα, φωνητική και οργανική μουσική, ενώ τα δύο γαλλικά τραγούδια της είναι τα πρώτα γνωστά διατηρημένα οργανικά έργα γυναίκας συνθέτριας. H Ρούσκα είχε επίσης μια αδερφή κι έναν αδερφό που κατείχε σημαντικές θέσεις στην πόλη του Μιλάνου, οι οποίοι φρόντισαν να δημοσιευθούν τα έργα της όσο ζούσε.

  Πέθανε το 1676 από εγκεφαλικό.

 Κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα, η μουσική απόδοση και η σύνθεση στα μοναστήρια τουΜιλάνου ρυθμίζονταν σε μεγάλο βαθμό από τον Αρχιεπίσκοπο Federico Borromeo για να διασφαλιστεί ότι όλη η μουσική που εκτελούνταν εκεί έδινε έμφαση στη μετάνοια και την ταπεινοφροσύνη. Ήθελε να διαμορφώσει τη μουσική των μοναστηριών, διασφαλίζοντας επίσης ότι η μουσική εκπαίδευση των μοναχών τους βοηθούσε να αποκτήσουν μουσική ικανότητα. Η αδελφή Angela Confaloniera, μια μοναχή με πνευματικά χαρίσματα που έγινε μια από τις μαθήτριες μουσικής της Ρούσκα στο μοναστήρι της S. Caterina, έγραφε τακτικά γράμματα στον Αρχιεπίσκοπο Borromeo. Σε μια επιστολή που είχε σκοπό να ζητήσει άδεια από τη Ρούσκα να του αφιερώσει ένα από τα έργα της, η Confaloniera έγραψε: «Η μοναχή Ρούσκαξέρει πώς να συνθέτει, και έχει συνθέσει μια σειρά από μοτέτα, και τα αδέρφια της τα τυπώνουν, και θέλουν να τα αφιερώσουν στην Επιφανέστερη Αρχοντιά Σου ως ένδειξη ευγνωμοσύνης που σου οφείλουν για την καλοσύνη που δείχνεις στο μοναστήρι μας. Αυτά τα κομμάτια έχουν επαινεθεί πολύ…Αυτή η γυναίκα είναι πολύ πνευματική και νομίζω ότι τα έχει συνθέσει με πολλή αφοσίωση...».

 Η συλλογή που είναι αφιερωμένη στον Borromeo, με τίτλο Ιερές συναυλίες για 1, 2, 3, 4, 5 και 8 φωνές και γαλλικά τραγούδια για 4φωνές, δημοσιεύτηκε στο Μιλάνο από τον μουσικό εκδότη Giorgio Rolla το 1630 προτού πλήξει την πόλη η επιδημία της πανούκλας. Αυτή η μουσική έχει επιβιώσει εκατοντάδες χρόνια και πολλά από αυτά είναι ακόμα διαθέσιμα σήμερα.

Η μουσική της μοναχής διατηρήθηκε στη Βιβλιοθήκη Ambrosiana και παρέμεινε εκεί μέχρι την τρίτη δεκαετία του 20ου αιώνα, όταν διάφοροι ερευνητές – μελετητές αποφάσισαν να τη μελετήσουν και να την προάγουν.

 

roz-panthiras-adv1
χαλβάς Γούναρης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *