ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΤΡΙΕΣ
Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής
Agnes Zimmermann (1847 – 1925)
«Είναι μια πρώτης τάξεως πιανίστα, πραγματική καλλιτέχνιδα»
Joseph Joachim
Γερμανίδα συνθέτια και πιανίστρια
Η Agnes Zimmermann γεννήθηκε στην Κολωνία το 1847. Η οικογένειά της μετανάστευσε στην Αγγλία και οι γονείς, της αναγνωρίζοντας τη μουσική της έφεση, της έκαναν εγγραφή στη Βασιλική Ακαδημία της Μουσικής. Εκεί σπούδασε πιάνο με δασκάλους τους Cipriani Potter και Ernst Pauer, καθώς και σύνθεση με τους Charles Steggall και George Macfarren. Με τις ικανότητές της και την αδιάκοπη μελέτη της, διακρίθηκε δύο φορές και της δόθηκε η υποτροφία Kings. Στην εφηβεία της έκανε το ντεμπούτο της στο The Crystal Palace, ερμηνεύοντας μέρη από το «Αυτοκρατορικό Κοντσέρτο» του Beethoven. Στη συνέχεια εμφανίστηκε σε ρεσιτάλ δύο πιάνων με την Clara Schumann.
Ενώ οι στενές σχέσεις της Agnes με Λονδρέζους μουσικούς στη Βασιλική Ακαδημία της Μουσικής διευκόλυναν την είσοδό της στη συναυλιακή ζωή της πόλης, εκείνη επέκτεινε τις μουσικές της επαφές και τη φήμη της ως σολίστ με τακτικές επισκέψεις στη Γερμανία. Παρέμεινε ενεργή ερμηνεύτρια για δεκαετίες, καθιερώνοντας μια μακροχρόνια σειρά ρεσιτάλ και συναυλιών μουσικής δωματίου στα Hanover Square Rooms, παίζοντας δικές της συνθέσεις, στο St Jame’ s Hall ερμηνεύοντας κοντσέρτα μεγάλων συνθετών και μουσική δωματίου με το γυναικείο Shinner Quartet ή με τους βιολονίστες Emile Sauret Ludwig και τους τσελίστες Straus Franz Xaver Neruda Alfredo Piatti. Εμφανίστηκε στις συναυλίες της Hallé (ιστορική συμφωνική ορχήστρα) στο Μάντσεστερ, στα Φεστιβάλ του Hereford και του Norwich, στο Εδιμβούργο και τη Γλασκώβη, και σε πολλές αγγλικές επαρχιακές πόλεις. Ο γνωστός βιολονίστας Joseph Joachim, απέδωσε σπουδαίους επαίνους στην Zimmermann, κάτι που βοήθησε στην εξέλιξη της καριέρας της, ιδιαίτερα ως ερμηνεύτρια ρεπερτορίου μουσικής δωματίου.
Η Agnes Zimmermann απέκτησε τη φήμη, περί τα τέλη της βικτωριανής εποχής, της καταξιωμένης πιανίστριας, ταλαντούχας συνθέτριας και επιδέξιας μουσικής επιμελήτριας. Ήταν μια ερμηνεύτρια που απέφευγε τις φανταχτερές επιδείξεις τεχνικής δεξιοτεχνίας. Το ρεπερτόριό της περιελάμβανε κυρίως έργα των Beethoven, Mendelssohn, Schumann, Brahms, Schubert, Chopin, Grieg, A. Rubinstein, αλλά και των παλαιότερων μουσουργών όπως Mozart, Bach, D. Scarlatti.
Στα τριάντα της περίπου χρόνια αποφάσισε να συγκατοικήσει με την ενεργό φεμινίστρια φίλη της, Λαίδη Louisa Sophia Goldsmid, η οποία μόλις είχε χηρέψει. Λέγεται ότι η Agnes αφιέρωσε τριάντα χρόνια αφοσίωσης στην Λαίδη, και έχει διατυπωθεί η εικασία ότι επρόκειτο για λεσβιακή σχέση. Μετά τον θάνατο της Goldsmid, ανοίχτηκε η διαθήκη της, όπου συμπεριελάμβανε την Agnes, η οποία κληρονόμησε μια ετήσια σύνταξη μαζί με τη χρήση του σπιτιού της Goldsmid στο Tunbridge Wells και την επιλογή να διαμένει στο σπίτι της Goldsmid στο Λονδίνο, στην οδό Portman Square 13. Αυτά τα γενναιόδωρα κληροδοτήματα άφησαν την Zimmermann οικονομικά ασφαλή.
Αντιμετωπίζοντας προβλήματα όρασης και άλλα θέματα υγείας, η Agnes Zimmermann έδωσε την τελευταία της δημόσια εμφάνιση το 1913, αλλά συνέχισε να παίζει από μνήμης για τους φίλους της, διοργανώνοντας τακτικά μουσικές συγκεντρώσεις. Αρκετοί αξιόλογοι συνθέτες της αφιέρωσαν έργα τους.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, η συνθέτρια ήταν ενεργός υποστηρικτής της Καθολικής Εκκλησίας. Δώρισε 1.500 λίρες για να βοηθήσει στην κατασκευή μιας νέας εκκλησίας, της Αγίας Αγνής στην οδό Whitely.
Η Agnes Zimmermann συνέθεσε κυρίως έργα για σόλο πιάνο, μουσική δωματίου και τραγούδια. Επίσης, εξέδωσε όλα τα έργα για πιάνο του Schumann, τις σονάτες του Beethoven και του Mozart.
Πέθανε στο Λονδίνο το 1925, αφήνοντας την περιουσία της, ύψους 40.000 λιρών στην Καθολική Εκκλησία και σε διάφορα φιλανθρωπικά ιδρύματα. Η πολύτιμη συλλογή της από χαρακτικά του Edward Lear κληροδοτήθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτραίτων, ενώ η βιβλιοθήκη της με παρτιτούρες και πρωτότυπες συνθέσεις ανήκει στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής.
Λόγω του εύρους των δεξιοτήτων της ως ερμηνεύτρια, συνθέτρια και της συνεργασίας της με μερικούς από τους σημαντικότερους μουσικούς της εποχής, η Agnes Zimmermann παραμένει μια σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία του βικτωριανού πιανισμού.
«Το δικό της ήταν ένα κλασικό στυλ ερμηνείας, που ταίριαζε στο ρεπερτόριό της… δεν είχε καμία επιθυμία να το ξεπεράσει πειραματιζόμενη είτε στη σύγχρονη μουσική είτε στις σύγχρονες μεθόδους»
Η νεκρολογία της στους Times
Πηγές:
https://en.wikipedia.org/wiki/Agnes_Zimmermann
