Ο ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη, καθηγήτρια μουσικής

Aθανασία Παπαστάθη

Ruggero Leoncavallo (1857-1919)

Γέλα Παλιάτσο»

Ruggero Leoncavallo

Ο άνθρωπος που ήταν πίσω απ’ τους «Παλιάτσους»

Ιταλός συνθέτης όπερας, πιανίστας, λιμπρετίστας και ποιητής.

Γεννιέται στη Νάπολη σε μια εύπορη οικογένεια – ο πατέρας του ήταν δικαστικός – που του παρέχει τα πάντα. Σπουδάζει μουσική στο Κονσερβατόριο Σαν Πιέτρο της Μαγιέλα και λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Ξεκινά την καριέρα του ως πιανίστας στην Αίγυπτο και όταν αρχίζουν οι αναταραχές κατευθύνεται προς το Παρίσι όπου διδάσκειφωνητικά και πιάνο. Εκεί εξασφαλίζει δουλειά ως συνοδός πιανίστας και ως εκπαιδευτής για καλλιτέχνες που παίζουν σε καφετέριες. Παντρεύεται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και μετά από κάποια επιτυχία, επιστρέφει στην Ιταλία για να ξεκινήσει την καριέρα του και ως συνθέτης της όπερας. Αρχικά είναι ένθερμος υποστηρικτής της μουσικής του Βάγκνερ, τον οποίο γνωρίζει στη Μπολόνια, και τον επηρεάζει στα πρώτα του έργα. Ο Λεονκαβάλλο είναι ένας από τους εκπροσώπους του μουσικού κινήματος του Βερισμού (verismo), που είναι ο θυελλώδης και γεμάτο πάθος ρεαλισμός – όρος λοιπόν που προσδιορίζει τη “ρεαλιστική” μορφή της ιταλικής όπερας.

  Ως λάτρης της μποέμικης ζωής και αντιδραστικός στην πολιτική, βαγκνερικός (όπως οι περισσότεροι συνθέτες της εποχής του) και εθνικιστής, ο Λεονκαβάλλο ενσαρκώνει στα έργα του τις αντιφάσεις μιας Ιταλίας ενοποιημένης στα χαρτιά, αλλά διχασμένης ανάμεσα σε βορρά και νότο. Η μουσική του είναι καλογραμμένη, δεν της λείπει η δραματική ένταση, αλλά παρουσιάζει περιορισμένη φαντασία και συχνά ξεπέφτει σε κοινοτυπίες ή καθιερωμένα κλισέ. Φέρνει έναν έντονο ρεαλισμό στη σκηνή με τα έντονα λεκτικά του στοιχεία και την πλούσια σε αρμονίεςμουσική. Η προσοχή του στις λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής είναι ο τρόπος του να φέρει μια κατανόηση της ανθρώπινης ευθύνης στην πρώτη γραμμή, έτσι ώστε το κοινό του να αναλάβει την ευθύνη για τη ζωή του και τη ζωή των άλλων. Για τον Λεονκαβάλλο, κάθε άτομο πρέπει να είναι υπεύθυνο για τον προσωπικό και πνευματικό του μετασχηματισμό και να προσφέρει στην ευημερία των άλλων. Όλες αυτές τις αξίες τις προώθησε και τις ανέδειξε μέσα από τη μουσική του.

 Γράφει μια σειρά από όπερες (11) και οπερέτες αλλά δεν κατορθώνει να κερδίσει ακροατήριο. Η όπερά του «La Bohème» πρωτοπαρουσιάζεταιστη Βενετία και το ταλέντο του λαμβάνει δημόσια επιβεβαίωση. Οι δύο άριες των τενόρων του εξακολουθούν να εμφανίζονται περιστασιακά, ειδικά στην Ιταλία, αλλά ξεπεράστηκε από την όπερα του Puccini με το ίδιο όνομα και με το ίδιο θέμα αν και με καλύτερο λιμπρέτο. Η φήμη του στηρίζεται κυρίως στην επιτυχημένη όπερα «Παλιάτσοι». Σύμφωνα με τον ίδιο, η πλοκή αυτού του έργου έχει πραγματική υπόσταση: ισχυρίζεται ότι προήλθε από μια δίκη δολοφονίας στην οποία είχε προεδρεύσει ο πατέρας του! Οι προσδοκίες των θαυμαστών του δε διακιώνονται, αφού κανένα από τα υπόλοια έργα του, όχι μόνο δεν φτάνει αλλά ούτε πλησιάζει την ομορφιά αυτής της όπερας. Ενώ συνεχίζει να δημιουργεί όπερες, δεν αντιμετωπίζει ποτέ την ίδια επιτυχία που βρήκε με τους «Παλιάτσους» και πολλά από τα έργα του σπάνια εκτελούνται. Η πιο διάσημη άρια «Vesti la giubba» ηχογραφήθηκε από τον Enrico Caruso και παίρνει την πρώτη θέση παγκοσμίως, καθώς κάνει ρεκόρ πωλήσεων με ένα εκατομμύριο αντίτυπα δίσκους γραμμοφώνου .

  Ο Λεονκαβάλο γράφει επίσης τα λιμπρέτα για όλα του τα έργα και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους λιμπρετίστες μετά τον Αρίγκο Μπόιτο. Μεταξύ των λιμπρέτων του για άλλους συνθέτες, είναι η συμβολή του στο λιμπρέτο για την όπερα «Manon Lescaut» του Puccini. Επίσης είναι ένας απο τους πρώτους συνθέτες που ασχολήθηκε με την ηχογράφηση δίσκων γραμμοφώνου. Έγραψε το τραγούδι «Mattinata», το οποίο ηχογραφήθηκε με τον διάσημο τενόρο Καρούζο το 1904) και διηύθυνε την όπερα του «Οι Παλιάτσοι» το 1907 για την δισκογραφική εταιρεία G & T Company.

  Ως παραγωγός γνωρίζει επίσης μεγάλη επιτυχία  ανεβάζοντας την όπερα «Καβαλερία Ρουστικάνα»  του Πιέτρο Μασκάνι. Μεταγενέστερες όπερες του Λεονκαβάλο ήταν η «Zazà» και η «Der Roland von Berlin». Καμία από τις τελευταίες του όπερες δεν παίζεται σήμερα εκτός από την άρια για βαρύτονο από την όπερα «Zazà».  Γράφει επίσης και τραγούδια, με το πιο γνωστό το «Mattinata». Πεθαίνει στο Μοντεκατίνι της Ιταλίας το 1919.

 

χαλβάς Γούναρης
roz-panthiras-adv1

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *