Γιάννης Α. Παπαϊωάννου (1910-1989) Γράφει η Νατάσα Παπαστάθη Καθηγήτρια μουσικής

Γιάννης Α. Παπαϊωάννου (1910-1989)

«Στη Μουσική συμβαίνει αυτό το θαυμαστό: η ύλη και η μορφή είναι ένα και το αυτό! Μορφή και περιεχόμενο ταυτίζονται. Ήχος είναι το υλικό της.

Δομή από ήχο η μορφή της!…»

Γιάννης Α. Παπαϊωάννου

Έλληνας συνθέτης και παιδαγωγός

   Ο Γιάννης Α. Παπαϊωάννου γεννιέται στην Καβάλα το 1910, με καταγωγή από τη Λέσβο, από οικογένεια με παράδοση στις επιστήμες και την τέχνη. Συγκεκριμένα, ο παππούς του, Κομνηνός Αμανίτης, είχε σπουδάσει βιολί στην Κρεμόνα και είχε ασχοληθεί εκτενώς με τη βυζαντινή μουσική. Η εργασία του για τα διαστήματα των βυζαντινών κλιμάκων, η έκθεσή του για τους ρυθμούς, καθώς και μια εφεύρεσή του, το όργανο «Μονόχορδον ή Φθογγόμετρον» για τη μέτρηση των μικροδιαστημάτων, είχαν εγκριθεί από την επιτροπή του Πατριαρχείου για τη μελέτη της βυζαντινής μουσικής!

  Ο Γ.Α.Παπαϊωάννου, από τα έξι του μόλις χρόνια, αρχίζει να μαθαίνει πιάνο μόνος του, καθώς τον εντυπωσιάζει ο ήχος του, συνεχίζει στο Ελληνικό Ωδείο πιάνο, θεωρητικά και αργότερα σύνθεση με τον συνθέτη Α. Κόντη. Μετά την αποφοίτησή του, κατευθύνεται στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, όπου σπουδάζει πιάνο και ενορχήστρωση με τον Αι. Ριάδη. Στη συνέχεια, με υποτροφία της  UNESCO, επισκέπτεται σπουδαία ευρωπαϊκά μουσικά κέντρα, γνωρίζει νέες τεχνικές σύνθεσης, έρχεται σε επαφή με σπουδαία μουσικά πρόσωπα και κάνει γνωριμίες – συνεργασίες. Για έναν χρόνο συνεργάζεται με τον Αρ. Χόνεγκερ.Με την επιστροφή του στην Ελλάδα και γεμάτος εμπειρίες και όρεξη, πειραματίζεται με τις νέες τεχνικές και τείνει να εγκαταλείπει τη χρήση των εθνικών και βυζαντινών στοιχείων στα έργα του. Ο ίδιος διακρίνει την εξέλιξη της τεχνικής του σε έξι περιόδους: 1. Τάση προς τον Ιμπρεσσιονισμό, 2. Προσέγγιση στο φολκλόρ και στην «Εθνική» σχολή, 3. Χρήση στοιχείων βυζαντινής μουσικής, 4. Στροφή προς τις νεώτερες τεχνικές της ατονικότητας,του δωδεκαφθογγισμού και χρήση «εξωτικών» τρόπων, 5. Σειραϊκή και μετασειραϊκή τεχνική, 6. Τεχνική εντελώς προσωπική.

  Εκτός από τη δημιουργική συνθετική του δραστηριότητα, ο Παπαϊωάννου αποκτά μεγάλη φήμη και ως παιδαγωγός.  Οι περισσότεροι συνθέτες της νεώτερης γενιάς υπήρξαν μαθητές του και είναι ο πρώτος και για αρκετό καιρό ο μόνος που, μαζί με τις παραδοσιακές τεχνικές,διδάσκει και τα νεώτερα συστήματα σύνθεσης. Ταυτόχρονα διδάσκει ιστορία της μουσικής στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων, ανώτερα θεωρητικά και σύνθεση στο Ελληνικό Ωδείο και ιδιαίτερα μαθήματα μέχρι το τέλος της ζωής του.

  Διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Σύγχρονης Μουσικής και του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Σύγχρονης Μουσικής. Έχει βραβευτεί στον Διεθνή Διαγωνισμό Σύνθεσης «Βασίλισσα Ελισάβετ του Βελγίου». Έχει τιμηθεί με το Αριστείο Καλών Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών και με το βραβείο «Γκότφρηντ φον Χέρντερ» του Πανεπιστημίου της Βιέννης.

  Μας έχει χαρίσει έναν ατέλειωτο θησαυρό από φωνητικά και ορχηστρικά έργα, χορούς, όπερες, μουσική δωματίου, σκηνική μουσική, μουσική για αρχαίο δράμα.

  Με το έργο του και τη διδασκαλία του, έχει ασκήσει πλατιά επίδραση στη νεώτερη Μουσική Σχολή της Ελλάδας και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες του 20ουαιώνα.

  Πεθαίνει στην Αθήνα το 1989.

 

https://www.facebook.com/vasw.tsiagkou
roz-panthiras-adv1
χαλβάς Γούναρης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *