Της Γκέλης Ντηλιά
Μάρτη μήνα, λίγο πριν την εαρινή ισημερία, μια ντουζίνα κρατουμένων στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Τρικάλων μάς περίμενε πρωί πρωί χαμογελαστή στην εξαιρετικής αισθητικής αίθουσα εκδηλώσεων, για ένα Σεμινάριο-Εργαστήριο ποίησης με θέμα την ποιητική τού Κωνσταντίνου Καβάφη. Περιτριγυρισμένος από βιβλία ο φιλόξενος χώρος της Βιβλιοθήκης ήταν τόσο υποβλητικός, που αμέσως σκέφτηκα ότι μόλις τελειώσει η πληροφοριακή ενότητα του Εργαστηρίου, δεν θα ήταν δύσκολο για την έμπνευση να τρυπώσει στην καρδιά αυτών των ανθρώπων. Και δεν διαψεύστηκα!
Η προσήλωση με την οποία παρακολούθησαν ήταν αξιοθαύμαστη! Τα ποιήματα, επιλεγμένα από τα Ερωτικά του, συνοδεύονταν από την ανάλογη μουσική σύνθεση, η οποία ζευγάρωνε με το νόημα κάθε ποιήματος. Δίνοντας μια συνοπτική περιγραφή κάθε έργου, ο σκοπός ήταν να μεταδώσουμε τις ηθικές αξίες μέσω αυτού στη διαχρονία.
Όλων των ανθρώπων το ταξίδι της ζωής είναι δύσκολοκαι γίνεται πιο επικίνδυνο και ακραίο αν ο περίγυρος δεν είναι ο κατάλληλος. Έχοντας κάνει λανθασμένες επιλογές, που είχαν ήδη οδηγήσει τους συμμετέχοντεςπίσω από τα σίδερα, η Ιθάκη και το Όσο μπορείς, σύμφωνα με τα γραφόμενά τους, δημιούργησαν την κατάλληλη προβληματική, για να καταλήξουν στο εύλογο συμπέρασμα, πως χωρίς πυξίδα και με ακατάλληλους συνοδοιπόρους το πιο πιθανό είναι να βρεθείς φυλακισμένος, αλλά δεν είναι απίθανο να αλλάξεις χαρακτήρα κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού σου. Κι αυτό είναι που μετράει.
Στα επιλεγμένα ποιήματα ή αποσπάσματα αυτών που ακολουθούν, διαβάσαμε γραπτό λόγο καλής ποιότητας και για άλλη μια φορά εντοπίσαμε με τον Κωνσταντίνοεν δυνάμει ποιητές.
Ο χρόνος μέσα σε μια φυλακή περνάει πιο βασανιστικά, είναι πιο σκληρός και μαρτυρικός. Όπως έξοχα γράφει οRus.W. «Ο χρόνος περνάει και δεν γυρνάει./Εγώ διψάω για τη ζωή και ο χρόνος δεν ρωτάει./Θέλω τα παιδικά μου χρόνια πίσω./Είμαι η λάβα που έσκασε στο κύμα/και δημιουργώ καινούργια γη./Είμαι ο καινούργιος μου εαυτός/και αφήνω τον παλιό μου εαυτό πίσω.»
Ο Ιωάννης Λ. επέλεξε να γράψει ένα παράλληλο ποίημα πάνω στο Μια νύχτα, έχοντας γεμίσει μαυρίλα η ψυχή του και αναζητώντας διακαώς φωτεινές ακτίνες. «Ακόμα περιμένοντας στο σκοτάδι/αλλά μέσα στο δίκαιο και άδικο αυτής της ζωής/ρωτώντας τον εαυτό μου πόσο ακόμα σκοτάδι./ Πότε θα φτάσει σ’ αυτό το σκοτάδι ένα φως και για μας/ένα χέρι να με αρπάξει/και να μου δείξει το φως μέσα από το σκοτάδι.»
Το Απ’ τες εννιά, κάνει τον Θεοδόση Γ. να ανακαλέσειστο πεζοποίημά του, «… αναμνήσεις, ωραίες στιγμές από τα παλιά. Η ώρα εννιά και πήγε δώδεκα και ακόμη εδώ σκεπτόμενος σε έναν κόσμο με διαφορετικά συναισθήματα και ενθουσιασμό, σε έναν κόσμο τόσο μικρό όπου οι αναμνήσεις μεγαλώνουν, όπου κάποια πράγματα παίρνουν αξία, σε έναν κόσμο που παλεύει μέσα του…». Παρομοίως ο Παναγιώτης Γ. απλώνει τους δικούς του στίχους στο χαρτί, «Από τις εννιά κάθομαι μόνος και σκέπτομαι/πνιγμένος στη μοναξιά και τις τύψεις των ενοχών μου./Η ώρα φτάνει δώδεκα/ κοιτάω από το παράθυρο/ και έχει σκοτεινιάσει./ Άλλη μια μέρα έχασα από τη ζωή μου…».
Ο Άγγελος Α. ορμώμενος από το Ο Δεκέμβρης του 1903, παραδίδει ένα ποίημα καρυωτακικήςπροσομοίωσης. «Σε μια στιγμή αλλάξανε πολλά/και ίσως αλλάξανε και όλα./Τώρα είναι όλα σκοτεινά/δίχως ελπίδα/συναισθήματα νεκρά/φωτιά που σκάει μες τα βράχια/ανάμεσα σε τεράστια βουνά./Το μόνο που με κρατά ζωντανό–νεκρό είναι/αυτό το λίγο φως που διαπερνά/σε μια άκρη μες τα βουνά τα σκοτεινά/δίχως ελπίδα/και ίσως σκοτεινή ελπίδα.».
Η ποίηση είναι ένα χέρι που απλώνεται σε κάθε άνθρωπο οπουδήποτε και να βρίσκεται. Μπαρκάραμε όλοι μέσα στο καραβάκι της και βγήκαμε ασφαλείς στη στεριάόπου μας υποδέχτηκε ένα τραπέζι στρωμένο με κάποιους στίχους γεμάτους ανασφάλεια και γκρίζο, αλλά καιάλλους που, αν τους εξετάσει κανείς σε βάθος, θα δει ότι οι φόβοι σιγά σιγά αρχίζουν να διαλύονται, αρκεί να έχεις αλλάξει για να μπορέσεις να κάνεις μια καινούργια αρχή.
Το Σωφρονιστικό Κατάστημα Τρικάλων, με Διευθύντρια τη Μαρία Λύτσιου, ορίστηκε ως Επίτιμο Ιδρυτικό Μέλος της Παγκόσμιας Ημέρας Καβάφη 29 Απριλίου, πουοραματίστηκε το 2024 ο Γιώργος Φουντούλης, κιθαρίστας, συνθέτης, καθηγητής, συγγραφέας καιΠρόεδρος της International Art Academy, υπό την αιγίδα του Εθνικού Συμβουλίου Ομίλων και Κέντρων για την Unesco, με τη συμμετοχή φορέων και ποιητών από όλον τον κόσμο. Η υπογράφουσα είναι Partner της Παγκόσμιας Ημέρας Καβάφη 29 Απριλίου και ο Κωνσταντίνος Ντηλιάς Επίτιμο Ιδρυτικό Μέλος.
Φεύγοντας, κάποιος με ρώτησε τι υλικό θα κάνουμε την άλλη εβδομάδα. Ήταν σίγουρος ότι αυτή η δράση θα έχει και συνέχεια. Όμως η συνέχεια είναι κάτι που έκαστος μπορεί να γράφει στο μυαλό του…
Η Γκέλη Ντηλιά είναι καθηγήτρια αγγλικών, ποιήτρια και συγγραφέας και επιμορφωμένη εθελόντρια–εκπαιδεύτριαστα Σωφρονιστικά Καταστήματα.
