Β’ μέρος: Η γυναικεία καραγκούνικη φορεσιά σε χωριά βόρεια και δυτικά των Τρικάλων
Αν τα χωράφια του κάμπου αποτελούσαν φυσικό σύνορο κάθε χωριού, η φορεσιά της Καραγκούνας (με τις μικρές παραλλαγές) ήταν στοιχείο συνοχής και ενότητας του πληθυσμού, της κοινής αντίληψης για τον κύκλο της ζωής.
Η καραγκούνικη παράδοση αναδεικνυόταν μέσα από την ιδιαίτερη ενδυμασία των γυναικών.
Ένας συγκεκριμένος κώδικας επικοινωνίας της γυναικείας ζωής, από την εφηβεία και τον αρραβώνα, μέχρι τον γαμήλιο βίο και τα γεράματα.
Ας δούμε μερικές φωτογραφίες με παραλλαγές καραγκούνικης φορεσιάς από ορισμένα χωριά.
Στο Βαλτινό, ένα ζωντανό κεφαλοχώρι, το καραγκούνικο αποτύπωμα είναι πολύ ισχυρό και αυτό φαίνεται στις τοπικές ενδυμασίες:
Το ζεύγος Δημήτρη και Κλεοπάτρας Ψύχου σε γαμήλια φωτογράφηση, στα μέσα της δεκαετίας του 1920.
(Αρχείο Δημήτρη Τσιγάρα, από την ηλεκτρονική εφημερίδα «Τα Νέα του Βαλτινού»)
Και μεταγενέστερα:
Γυναίκες του Βαλτινού σε κοινωνική εκδήλωση, στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
(Αρχείο Δημήτρη Τσιγάρα, από την ηλεκτρονική εφημερίδα «Τα Νέα του Βαλτινού»)
Δυτικά του Βαλτινού, στα ριζά του Κόζιακα, είναι ο Πρίνος, με την ιδιαίτερη και σημαντική λαογραφία. Πιο συγκεκριμένα:
Ο Κωνσταντίνος Χ. Νάτσιος με τη σύζυγό του Βάια Ι. Παλιούρα σε νεαρή ηλικία, το 1935.
(Από το βιβλίο «Τόσκεσι – Πρίνος» του Εξωραϊστικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Πρίνου, σε επιμέλεια του Νικόλαου Γ. Αθανασάκη, Τρίκαλα 2016)
Αλλά και:
Ο Εμμανουήλ Ιωαν. Παπαράκης και η Ευαγγελία Αθ. Αλεξίου, ντυμένη στα καραγκούνικα.
(Από το βιβλίο «Τόσκεσι – Πρίνος» του Εξωραϊστικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Πρίνου, σε επιμέλεια του Νικόλαου Γ. Αθανασάκη, Τρίκαλα 2016)
Στον δρόμο για την Καλαμπάκα βρίσκεται η Βασιλική, σημείο αναφοράς θρύλων και παραδόσεων. Εδώ:
Γυναίκες από την Βασιλική, με απλοποιημένη καραγκούνικη ενδυμασία.
Από αριστερά η Ευαγγελία Στάσου, η Αγόρω Στάσου και η Σμαραγδή Κολώνα, φωτογραφημένες από τον Βασίλη Κολώνα.
(Από το βιβλίο «Βοϊβόντα – Βασιλική» του Αθανάσιου Εξάρχου, Εκδόσεις Γένεσις 2008)
Στο Ρίζωμα, ένα μεγάλο και ιστορικό χωριό, οι καραγκούνικες φορεσιές της προπολεμικής περιόδου εντυπωσιάζουν. Ενδεικτικά:
Ο Αντώνιος και η Ευαγγελία Μήτσιου, πιθανόν τη δεκαετία του 1930.
(Αρχείο Κωνσταντίνου Μαντζάνα/ Πρώτη δημοσίευση)
Κλείνουμε το κείμενο με τον Παλαιόπυργο, ένα χωριό κοντά στα Τρίκαλα, που διατηρεί τις μνήμες και τα έθιμά του, με πλούσιες καραγκούνικες αναφορές:
Γυναίκες ντυμένες στα καραγκούνικα.
(Πηγή: Σελίδα Facebook «Παλαιόπυργος Τρικάλων: Οι ρίζες μας – Παλιές φωτογραφίες»)
Ομοίως:
Χορός στην πλατεία του χωριού με τοπικές ενδυμασίες.
(Πηγή: Σελίδα Facebook «Παλαιόπυργος Τρικάλων: Οι ρίζες μας – Παλιές φωτογραφίες», φωτογραφία του Νίκου Τσιορλίδα, ανάρτηση του Θύμιου Γιώτα)
Δημήτρης Πλιάκας
